Tại sao các cuộc biểu tình đường phố kém hiệu quả?
Jun24

Tại sao các cuộc biểu tình đường phố kém hiệu quả?

Nguyễn Huy Hoàng biên dịch Moisés Naím, The Atlantic Các cuộc biểu tình đường phố đang thịnh hành. Từ Bangkok đến Caracas, từ Madrid đến Moskva, những ngày này không có tuần nào trôi qua mà không có tin tức về một đám đông lớn tập hợp trên đường phố của những thành phố lớn trên thế giới. Có nhiều lý do để biểu tình (hệ thống giao thông công cộng và giáo dục chất lượng kém và đắt đỏ, kế hoạch san bằng một công viên, tình trạng lạm quyền của cảnh sát…). Thông thường, cơn bất bình nhanh chóng lan rộng sang việc phủ nhận chính phủ, hoặc người đứng đầu cơ quan này, hoặc đến những tố cáo rộng hơn về tham nhũng và bất bình đẳng kinh tế. Hình ảnh chụp từ trên không các cuộc diễu hành chống chính phủ thường cho thấy một biển người giận dữ đòi hỏi sự thay đổi. Nhưng những gì mà những đám đông này đạt được lại ít đến đáng ngạc nhiên. Nguồn năng lượng chính trị dồi dào trên thực địa cực kỳ không tương xứng với những kết quả thực tế của các cuộc biểu tình này. Dĩ nhiên đã có những ngoại lệ đáng chú ý: Ở Ai Cập, Tusinia, và Ukraina, các cuộc biểu tình đường phố đã thực sự góp phần vào việc lật đổ chính phủ. Nhưng các cuộc biểu tình lớn nhất đã không tạo ra được những sự thay đổi đáng kể trong nền chính trị hoặc chính sách công. Phong trào Chiếm đóng phố Wall là một ví dụ điển hình. Ra đời vào mùa hè năm 2011 (không phải ở phố Wall mà ở Quảng trường Merdeka ở Kuala Lumpur), phong trào Chiếm đóng nhanh chóng lan rộng và sớm phổ biến tại gần 2.600 thành phố trên khắp thế giới. Các nhóm khác nhau tham gia biểu tình đã không có liên kết chính thức với nhau, không có hệ thống phân cấp rõ ràng, và hiển nhiên không có nhà lãnh đạo. Nhưng các mạng lưới xã hội đã giúp tái tạo phong trào trên diện rộng đến mức các mô hình cơ bản như cắm trại, biểu tình, gây quỹ, truyền thông, và tương tác với chính quyền đã trở nên tương đồng từ nơi này đến nơi khác. Cùng một thông điệp vang vọng ở mọi nơi: Không thể chấp nhận được việc tài sản toàn cầu tập trung trong tay của nhóm tinh hoa 1% trong khi 99% còn lại gần như chỉ có thể đủ sống. Đáng lẽ một sáng kiến...

Read More
Venezuela: Từ cơ hội giàu có trở thành quốc gia thất bại
Jun22

Venezuela: Từ cơ hội giàu có trở thành quốc gia thất bại

Đặng Khương chuyển ngữ, CTV Phía Trước Matt O’Brien, The Washington Post Tóm tắt câu chuyện về Venezuela: Quốc gia có lượng dự trữ dầu mỏ lớn nhất thế giới nhưng không đủ khả năng tự nấu bia, không có khả năng điều hành theo múi giờ trong khu vực, hoặc thậm chí người dân tại đây chỉ có thể làm việc khoảng hai ngày mỗi tuần. Nói cách khác, Venezuela đã trượt xa khỏi giai đoạn đáng lo ngại rằng nền kinh tế của nước này có thể bị sụp đổ. Chính xác hơn thì nền kinh tế tại đây đã sụp đổ. Đó là cách duy nhất để mô tả về nền kinh tế mà Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cho rằng sẽ giảm khoảng 8 phần trăm và lạm phát gia tăng khoảng 720 phần trăm trong năm nay. Và đó không phải điều tồi tệ nhất. Tình hình thực tế cho thấy chính quyền nước này đang đứng bên bờ vực thẳm. Venezuela hiện đang có tỷ lệ giết người đứng cao thứ hai trên thế giới, và bây giờ chế độ Chavista dường như đang đe dọa sử dụng bạo lực nếu phe đối lập thành công truất phế Nicolás Maduro khỏi chức vụ tổng thống. Nước này đang đứng trước một cuộc đua nghiệt ngã giữa tình trạng hỗn loạn và nội chiến. Đây là một thảm họa hoàn toàn do con người tạo ra. Venezuela vốn có đủ tài nguyên để trở thành một quốc gia giàu có. Số lượng dầu mỏ ở Venezuela còn nhiều hơn so với Hoa Kỳ hoặc Saudi Arabia hay bất cứ nước nào khác trên thế giới. Mỉa mai thay, vì do điều hành kinh tế kém hiệu quả nhất trên thế giới, Venezuela không còn đủ tiền để thậm chí trả kinh phí dịch vụ in tiền. Nói cách khác, Venezuela gần như quá nghèo để có thể chịu đựng thêm mức lạm phát. Đây chỉ là một cách khác để nói rằng chính phủ hiện hành dường như đã bị phá sản. Nhưng vì sao Venezuela lâm vào cảnh như ngày hôm nay? Đơn giản, nước này đã chi tiêu quá nhiều so với vốn họ có và không có nguồn dự trữ. Chúng ta hãy xem lại nước này đã tiêu tiền như thế nào trong thời gian vừa qua. Chính sách của chế độ Chavista là lấy tiền bán dầu mỏ chia cho người nghèo, nhưng chính vấn đề này đã dẫn nền kinh tế đến bờ suy sụp. Các quốc gia có nguồn dầu mỏ phong phú đều hiểu điều...

Read More
Chủ nghĩa Tự Do Mới – Nguồn gốc của mọi vấn đề chúng ta đang đối mặt (Cuối)
Jun21

Chủ nghĩa Tự Do Mới – Nguồn gốc của mọi vấn đề chúng ta đang đối mặt (Cuối)

CTV Phía Trước chuyển ngữ George Monbiot, The Guardian Tài chính suy thoái, thảm họa môi trường và thậm chí là sự lên ngôi của Donald Trump – là do Chủ nghĩa Tự do Mới góp phần tạo nên tất cả những điều đó. Tại sao cánh tả lại không thể đưa ra sự thay thế khả dĩ nào khác cho Chủ nghĩa Tự do Mới (hay còn gọi là Chủ nghĩa Tân Tự do)? Xem thêm: Phần I: Hệ tư tưởng nào chi phối cuộc sống của chúng ta? *** Có vẻ như không bình thường khi mà một chủ nghĩa đầy hứa hẹn và tự do lại được xướng lên bởi một khẩu hiệu “không có sự thay thế”. Nhưng như Hayek nhấn mạnh trong một chuyến đến Chile của nhà độc tài Pinochet, một trong những nước đầu tiên áp dụng đầy đủ chương trình hành động này, rằng “Cá nhân tôi có xu hướng nghiêng về một nền độc tài tự do hơn là một chính phủ dân chủ mà chẳng có tự do. Tự do mà Chủ nghĩa Tự Do Mới đề cập đến nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng thực ra nó có nghĩa là tự do cho con cá lớn, không phải cho con cá nhỏ. Tự do khỏi các tổ chức công đoàn và hiệp thương tập thể nghĩa là tự do giảm lương. Tự do khỏi luật pháp nghĩa là tự do đầu độc sông ngòi, hãm hại người lao động, áp dụng lãi suất bất công và đề xuất công cụ tài chính kỳ dị. Tự do khỏi thuế khóa nghĩa là tự do khỏi sự phân phối tài sản mà có thể nâng mức sống của người dân lên. Trong “The Shock Doctrine”, Naomi Klein cho biết, những nhà lý luận tự do mới ủng hộ việc dùng khủng hoảng để áp đặt những chính sách bất thường trong khi người dân đang chú ý hơn vào những thứ khác. Ví dụ như, trong “Hậu quả của cuộc đảo chính Pinochet”, Friedman mô tả cuộc chiến tranh với Iraq hay cơn bão Katrina là cơ hội để tái cấu trúc mạnh mẽ hệ thống giáo dục ở New Orleans. Ở những nơi chính sách tự do mới không thể áp đặt nội địa hóa, thì chúng lại được áp đặt quốc tế hóa, thông qua những Hiệp định Thương mại Quốc tế kết hợp “giải quyết tranh chấp đầu tư nhà nước” như là: những tòa án nước ngoài mà ở đó các tập đoàn có thể tạo áp lực để lọai bỏ các biện pháp bảo vệ...

Read More
7 điều đáng ngạc nhiên có thể bạn chưa biết về ASEAN
Jun16

7 điều đáng ngạc nhiên có thể bạn chưa biết về ASEAN

Thanh Bình chuyển ngữ, CTV Phía Trước Keith Breene, WEF Liên hiệp các quốc gia Đông Nam Á, còn được gọi là ASEAN, được kỳ vọng sẽ có mức tăng trưởng kinh tế mạnh trong những thập kỷ tới, thậm chí là có những dự đoán rằng ASEAN sẽ thay thế vị trí của châu Âu trong vòng một thế hệ. Cho dù ASEAN có đủ sức thế chỗ châu Âu hay không thì nhiều người đồng ý rằng khu vực này sẽ tăng trưởng nhanh chóng, không chỉ về kinh tế mà cả tầm ảnh hưởng đối với thương mại thế giới nói chung. Nếu ASEAN hỉ là một quốc gia thì cõ lẽ đây là quốc gia có nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới. Với tổng thu nhập trong khu vực là 2.5 nghìn tỷ USD, khu vực này đã được xem là khu vực kinh tế cường thịnh và có tương lai trở thành nền kinh tế lớn thứ tư trên thế giới vào năm 2050. Và với rất nhiều chỉ số khác cho thấy khu vực ASEAN đang đóng vai trò vô cùng quan trọng trên trường quốc tế. ASEAN là khu vực xuất khẩu lớn thứ 4 trên thế giới, đứng sau Liên minh châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Quốc/Hồng Kông. Các nước ASEAN chiếm 7% xuất khẩu toàn cầu, với lượng xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng 62% từ năm 2002. Khu vực này cũng là nơi tiêu thụ lớn lượng hàng hóa của Mỹ. Lượng tiêu thụ trung bình các loại hàng hóa Mỹ trong khu vực cao gấp 1.75 lần so với lượng trung bình ở Trung Quốc, và cao hơn 9 lần so với lượng trung bình ở Ấn Độ. Số lượng hộ gia đình tiêu dùng được dự báo sẽ tăng gấp đôi vào năm 2025. ASEAN đã có tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người vượt các khu vực khác một cách ngoạn mục kể từ cuối thập niên 1970. Trong các nước ASEAN hiện đã có khoảng 67 triệu hộ gia đình được liệt vào diện “tầng lớp tiêu dùng” với thu nhập vượt mức mà họ có thể mua sắm có phần thoải mái hơn. Con số này có thể sẽ tăng gấp đôi lên đến 125 triệu hộ vào năm 2025, và sẽ tạo ra một thị trường tiêu thụ nòng cốt trong tương lai. ASEAN cũng là quê hương của 227 công ty trong số các công ty lớn nhất trên thế giới. Vào năm 2006, có 49 công ty trong danh sách Forbes Toàn cầu 2000 có trụ...

Read More
Trump có thể trở thành Mussolini cho nước Mỹ không?
Jun15

Trump có thể trở thành Mussolini cho nước Mỹ không?

TS Đỗ Kim Thêm dịch, CTV Phía Trước Joseph S. Nye, Project-Syndicate Một trào lưu hướng tới một chế độ toàn trị hơn dường như đang lan rộng trên khắp thế giới. Vladimir Putin đã sử dụng thành công chủ nghĩa dân tộc để xiết chặt quyền kiểm soát toàn nước Nga và có vẻ như ông được dân chúng yêu chuộng. Kể từ sau Mao Trạch Đông, Tập Cận Bình được coi là nhà lãnh đạo quyền lực nhất của Trung Quốc khi ông chủ tọa một số các ủy ban ngày càng tăng cho các quyết định quan trọng. Gần đây, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan đã thay thế vị thủ tướng bằng một thuộc hạ phù hợp hơn cho các hoạt động của ông trong việc tập trung quyền hành pháp. Và một số nhà bình luận lo ngại nếu Donald Trump thắng cử Tổng Thống vào tháng 11, ông ta có thể trở thành “một Mussolini cho nước Mỹ.“ Lạm dụng quyền lực là chuyện xưa giống như lịch sử nhân loại. Kinh Thánh nhắc chúng ta rằng sau khi David đánh bại Goliath và sau này trở thành hoàng đế, ông cám dỗ được Bathsheba và cố tình đưa chồng của bà ra trận để cho chết. Lãnh đạo có liên quan đến việc sử dụng quyền lực làm cho quyền lực thoái hoá, đúng như lời cảnh báo nổi tiếng của Lord Acton. Và tuy nhiện khi các nhà lãnh đạo không có quyền lực – khả năng gây cho những người khác phải làm theo những gì mà chúng ta muốn – họ không thể lãnh đạo. Nhà tâm lý học David C. McClelland thuộc Đại học Harvard đã có lần phân biệt có ba nhóm người tùy theo động cơ của họ. Những người quan tâm nhất về việc làm một cái gì đó cho tốt đẹp hơn, họ có một “nhu cầu cho thành tích” Những người nghĩ hầu hết về mối quan hệ thân thiện với những người khác, họ có một “nhu cầu liên kết.” Và những người quan tâm nhất về việc gây ảnh hưởng đến những người khác cho thấy họ có một “nhu cầu cho quyền lực”. Nhóm người thứ ba này trở thành là các nhà lãnh đạo có hiệu năng nhất, họ làm chúng ta nhớ lại lời của Acton. Nhưng quyền lực tự bản thân nó không phải là tốt hay xấu. Giống như các chất dinh dưỡng trong việc ăn kiêng cử, khi quá ít nó tạo ra hốc hác, và khi quá nhiều nó dẫn đến béo...

Read More
Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
Jun14

Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)

Nguyễn Thành Trung Trích từ Sổ tay Thuật ngữ Quan hệ Quốc tế Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập vào ngày 8/8/1967 thông qua Tuyên bố ASEAN, hay còn gọi là Tuyên bố Bangkok, được ký bởi ngoại trưởng 5 nước thành viên sáng lập là Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. ASEAN không phải tổ chức khu vực đầu tiên được thành lập ở Đông Nam Á. Năm 1961, Hiệp hội Đông Nam Á (Association of Southeast Asia: ASA) ra đời, nối kết Liên bang Malaya (bây giờ là Malaysia và Xingapo), Philippin, và Thái Lan. Năm 1963, Indonesia, Liên bang Malaya, và Philippin còn thành lập tổ chức Maphilindo, trong một nỗ lực thúc đẩy hợp tác giữa 3 quốc gia này. Nhưng hợp tác bên trong ASA và Maphilindo bị tổn hại nghiêm trọng bởi các cuộc tranh chấp lãnh thổ giữa các nước thành viên cũng như bất đồng đối với việc thành lập Liên bang Malaysia. Kết quả, Maphilindo chỉ tồn tại từ năm 1963 cho đến khi ASEAN thay thế nó vào năm 1967. ASA cũng chỉ tồn tại chính thức từ năm 1961 đến năm 1967, đóng cửa một thời gian ngắn sau khi ASEAN được thành lập. Mặc dù mục tiêu công khai của ASEAN khi được tuyên bố thành lập là hợp tác kinh tế và văn hoá-xã hội, nhưng thực chất đây là một tập hợp chính trị giữa các nước thành viên nhằm ngăn chặn nguy cơ chủ nghĩa cộng sản (cả từ bên ngoài và bên trong), đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến tranh ở Việt Nam khi đó đang gây nên những tác động lớn đến tình hình khu vực. Trải qua hơn 40 năm tồn tại, cho tới nay ASEAN đã mở rộng bao gồm toàn bộ 10 quốc gia ở Đông Nam Á, trong đó Brunei gia nhập năm 1984, Việt Nam năm 1995, Lào và Myanmar năm 1997 và Campuchia năm 1999. Hiện ASEAN có trụ sở ban thư ký đặt tại Jakarta, Indonesia. Chức Tổng thư ký được luân phiên nắm giữ giữa các quốc gia thành viên theo thứ tự tên chữ cái tiếng Anh. Kể từ cuối năm 2008 khi Hiến chương ASEAN có hiệu lực, mỗi năm ASEAN tổ chức hai cuộc họp thượng đỉnh cấp nguyên thủ quốc gia để bàn thảo các vấn đề quan trọng đối với khu vực. Ngoài ra hàng năm ASEAN còn tổ chức hàng trăm cuộc họp ở các cấp khác nhau nhằm tăng cường hợp tác ở các lĩnh vực khác nhau giữa các quốc gia thành viên. Cho tới nay, ASEAN...

Read More
Chủ nghĩa Tự Do Mới – nguồn gốc của mọi vấn đề chúng ta đang đối mặt (I)
Jun11

Chủ nghĩa Tự Do Mới – nguồn gốc của mọi vấn đề chúng ta đang đối mặt (I)

CTV Phía Trước chuyển ngữ George Monbiot, The Guardian Tài chính suy thoái, thảm họa môi trường và thậm chí là sự lên ngôi của Donald Trump – là do Chủ nghĩa Tự do Mới góp phần tạo nên tất cả những điều đó. Tại sao cánh tả lại không thể đưa ra sự thay thế khả dĩ nào khác cho Chủ nghĩa Tự do Mới (hay còn gọi là Chủ nghĩa Tân Tự do)? Hệ tư tưởng nào chi phối cuộc sống của chúng ta? Với người Nga có lẽ họ sẽ trả lời là chủ nghĩa cộng sản. Nhưng với phần lớn những người khác thì họ sẽ không thể đưa ra câu trả lời. Không tin bạn hãy thử hỏi xem, có lẽ bạn sẽ nhận được cái nhún vai lắc đầu. Thậm chí là nếu họ đã từng nghe đến thuật ngữ đấy đi chăng nữa thì chắc cũng rất khó khăn để đưa ra định nghĩa nó là gì. Đó chính là “Chủ nghĩa Tự Do Mới”, bạn có biết nó là gì không? Biểu hiện và nguồn gốc sức mạnh của Chủ nghĩa Tự Do Mới luôn mai danh ẩn tích, dù nó đóng vai trò quan trọng trong những các cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khác nhau như: cuộc suy thoái tài chính năm 2007-2008, chuyển dịch nguồn lực và của cải ra nước ngoài mà vụ bê bối Panama chỉ là phần nổi của tảng băng; sự thoái hóa dần về giáo dục và chăm sóc sức khỏe cộng đồng; sự gia tăng trẻ em cơ nhỡ, sự bùng nổ người neo đơn; sự suy thoái hệ sinh thái; và sự lên ngôi của Donal Trump. Nhưng chúng ta luôn phản ứng với các khủng hoảng như thể chúng hoàn toàn độc lập và hoàn toàn không để ý rằng chúng có thể được châm ngòi hay thổi phồng cũng chỉ bời cùng một triết lý rõ ràng, một triết lý có hoặc đã từng có một cái tên. Liệu có sức mạnh nào lớn hơn sức mạnh vô hình? Chủ nghĩa Tự do Mới lan tràn phổ biến đến nỗi mà chũng ta thậm chí còn chẳng nhận ra nó là một hệ tư tưởng. Chúng ta có vẻ như thừa nhận một mệnh đề rằng đức tin bền vững và không tưởng này mô tả một thế lực trung dung, một quy luật sinh học, giống như thuyết tiến hóa của Darwin. Nhưng học thuyết này nổi lên như một nỗ lực có ý thức nhằm định hình lại cuộc sống loài người và chuyển dịch địa vị quyền...

Read More
Chân dung Tập Cận Bình: Sinh ra đã đỏ
Jun10

Chân dung Tập Cận Bình: Sinh ra đã đỏ

Bùi Hoàng Ánh biên dịch | Nguyễn Huy Hoàng hiệu đính Evan Osnos, The New Yorker, 06/04/2015 Trích từ trang hoanghannom.com Làm thế nào Tập Cận Bình, từ một cán bộ huyện không có gì nổi bật, trở thành nhà lãnh đạo chuyên chế nhất của Trung Quốc kể từ thời Mao Trạch Đông? Trước thềm giao thừa 2014, Chủ tịch và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã cho phép một đoàn quay phim tới thăm nơi làm việc và ghi lại thông điệp mừng năm mới của ông gửi tới nhân dân. Thời niên thiếu, Tập từng bị gửi đi lao động ở nông trường, ông yếu ớt đến mức những người lao động khác chỉ chấm cho ông 6 trên thang điểm 10, “còn chẳng bằng phụ nữ,” sau này ông kể lại với đôi chút ngượng ngùng. Giờ ở tuổi 61, với tầm vóc 1m80, ông là lãnh đạo Trung Quốc cao nhất trong gần bốn thập niên qua, cùng giọng baritone trầm ấm và phong thái tự tin. Khi tiếp khách, ông thường đứng yên, đôi tay dài thả lỏng, tóc vuốt thẳng nếp, khắc họa thái độ “tiếp hay không thì tùy,” dẫn dụ vị khách của mình phải băng qua phòng để nhận được một cái bắt tay. Hồ Cẩm Đào, người tiền nhiệm của Tập, vẫn đọc lời chúc Tết hàng năm từ chiếc bục trong căn đại lễ sảnh được sát trùng. Khi lên nắm quyền vào tháng 11 năm 2012, Tập gắn mình với một thế hệ cộng sản gần gũi hơn, một hệ thống quân sự đề cao tinh thần “làm việc chăm chỉ và sống giản dị.” Ông phát đi lời chúc mừng năm mới từ bàn làm việc. Đằng sau ông, giá sách bày biện những bức ảnh khắc họa ông như một tổng tư lệnh và một người đàn ông của gia đình. Trong một bức ảnh, ông mặc áo lính, đội mũ lông, thăm chiến sĩ trong vùng giá tuyết; trong một bức khác, ông tản bộ cùng vợ con, đẩy cha mình, Tập Trọng Huân, một lão thành cách mạng, trên xe lăn. Giá sách còn có những bộ sách cùng loại. Việc học trên trường lớp của Tập bị gián đoạn trong gần một thập niên do Cách mạng Văn hoá, và ông có thói quen khoe sự am hiểu văn chương của mình như những người tự học khác. Ông thường trích dẫn Hán văn, và trong một lần phỏng vấn với báo chí Nga hồi năm ngoái, ông tự giới thiệu mình đã đọc Krylov,...

Read More
%d bloggers like this: