Giải quyết các xung đột ở Biển Đông giữa Trung Quốc và Philippines sau phán quyết của Toà án (II)
Oct17

Giải quyết các xung đột ở Biển Đông giữa Trung Quốc và Philippines sau phán quyết của Toà án (II)

TS Đỗ Kim Thêm dịch, CTV Phía Trước Evan Rees, Stratfor Mặc dù thắng được Trung Quốc trong cuộc tranh tụng về Bãi cạn Scarborough, Philippines đã đề cập vấn đề này một cách hết sức thận trọng. Phương sách mềm dẻo của Philippines đã mở ra một cánh cửa để đạt đến một thỏa thuận chung khả thi với đối thủ mạnh của mình về các quyền đánh cá trong vùng biển còn tranh chấp. Xem thêm Phần I – Tại sao có cuộc chiến về thuỷ sản? Chia sẻ tài nguyên Nhưng Trung Quốc đã đạt đến một thời điểm kỳ lạ. Trung Quốc chiếm hữu một phần lớn của các vùng ở Biển Đông – một vị thế không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng không muốn tạo nguy hiểm cho vị thế của mình với động thái gây hấn, hoặc vơi các sự cố sẽ đẩy các nước khác có yêu sách khai thác đến mức tối đa về phán quyết của tòa án theo UNCLOS hoặc buộc Hoa Kỳ và các đồng minh tiến hành hàng loạt các tuần tra hàng hải theo quyền tự do. Bắc Kinh đang khai triển các cơ chế để giảm căng thẳng và giải quyết khủng hoảng, họ hứa sẽ hoàn thành Quy luật Ứng xử tại Biển Đông vào giữa năm 2017, áp dụng một hiệp ước hàng hải cho ASEAN để thỏa thuận về các việc đối đàu không dự kiến tại các hải lộ và thiết lập một đường dây báo động khẩn cấp về hàng hải. Quản lý phối hợp về đánh cá trong vùng biển còn tranh chấp là một lựa chọn khác thấp hơn để giữ cho căng thẳng bớt leo thang. Giải pháp này cũng thực hiện cho phù hợp với ý nguyện ưu tiên của Trung Quốc đối với các giải pháp song phương cho các mâu thuẫn về các yêu sách Biển Đông, thay thế cho một hiệp ước quốc tế. Tùy thuộc vào cách quản lý việc đánh cá diễn ra như thế nào, việc này cũng có thể đi đôi với chiến lược của Trung Quốc để tạo ra một sự rạn nứt giữa các đối thủ trên Biển Đông. Trong trường hợp tranh chấp về Bãi cạn Scarborough, Philippines và Trung Quốc có thể thiết lập một “khu vực hỗn hợp” cho việc quản lý việc đánh cá. Hai bên sẽ chấp nhận rằng sẽ không có sự đồng thuận về quyền sở hữu các khu vực này như là một đặc điểm riêng và thiết lập các chính sách tạm thời cho...

Read More
Liên minh Hoa Kỳ-Việt Nam: Triển vọng và thách thức (II)
Oct14

Liên minh Hoa Kỳ-Việt Nam: Triển vọng và thách thức (II)

CTV Phía Trước chuyển ngữ Anders Corr, Forbes Hành động gia tăng quân sự và lời tuyên bố biển đảo ngang ngược của Trung Quốc chống lại Việt Nam đang gây đe dọa không chỉ cho Việt Nam mà còn cho cả hệ thống quốc tế được phát triển suốt thế kỉ qua. Hội Quốc Liên, được hình thành năm 1919 và Liên Hiệp Quốc, được hình thành năm 1945, được coi là những hệ thống dựa trên luật với mục đích giảm thiểu xung đột quân sự. Thế nhưng, Trung Quốc từ chối tuân thủ luật pháp quốc tế và dường như đã quên đi lịch sử chiến tranh đầy đau thương trước khi các thể chế giữ gìn hòa bình này được hình thành. Xem thêm Phần I Việt Nam cũng nên thận trọng nếu là đồng minh với Hoa Kỳ bởi vì Hoa Kỳ luôn ưu tiên các quốc gia dân chủ, giàu có, thực hiện thương mại lớn với Hoa Kỳ và không có tranh chấp lãnh thổ nào đáng chú ý. Càng dân chủ giàu có và có quan hệ kinh tế thì càng có khả năng sẽ được Mỹ bảo vệ. Phillipines và Ukraine, hai nước đang cố tăng sự liên kết và qui mô đồng minh quốc phòng với Mỹ và các quốc gia dân chủ phương Tây, đều là hai nước dân chủ hơn Việt Nam. Chẳng quốc gia nào có tranh chấp lãnh thổ lớn diễn ra tại thời điểm kí kết hiệp định an ninh với Mỹ. Đồng thời, dựa vào thành tích không may của Mỹ khi bảo vệ hai quốc gia này, cũng dễ hiểu nếu lãnh đạo Việt Nam dè dặt đối với việc đặt niềm tin vào sự đảm bảo của Hoa Kỳ về mặt an ninh. Từ góc độ Hoa Kỳ, do Việt Nam có mối thương mại với Hoa Kỳ ở mức khá thấp, điểm dân chủ và tự do ngôn luận thấp, GDP nhỏ, đồng thời, với lịch sử tranh chấp lãnh thổ gần đây với Trung Quốc và Campuchia, đặc biệt là tranh chấp biển đảo hiện tại với Trung Quốc tại Biển Đông, Việt Nam sẽ là một đồng minh khá rủi ro. Hoa Kỳ sẽ tránh cam kết với một đồng minh phức tạp tiềm ẩn mà lợi ích nhận được lại chẳng có bao. Không những thế, Hoa Kỳ sẽ chọc tức đối tác thương mại Trung Quốc và có khả năng kéo Hoa Kỳ vào cuộc chiến với Trung Quốc. Bất chấp những cản trở trên, trở thành đồng minh là lựa chọn tốt nhất cho cả...

Read More
Trung quốc có thật sự muốn trật tự quốc tế “công bằng và ngay thẳng” hay không?
Oct13

Trung quốc có thật sự muốn trật tự quốc tế “công bằng và ngay thẳng” hay không?

Phạm Nguyên Trường dịch Shaheli Das, The Diplomat Điều Trung Quốc thực sự muốn là gia tăng sức mạnh của mình trong nền quản trị thế giới. Tháng trước, đã có nhiều cuộc thảo luận về việc liệu Bắc Kinh có thể định hình nền quản trị thế giới tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 được tổ chức tại Hàng Châu, Trung Quốc, hay không. Ngoài ra, cải cách nền quản trị toàn cầu sẽ vẫn là vấn đề then chốt trong cuộc thảo luận tại Hội nghị Thượng đỉnh BRICS (các nước Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi – ND) sẽ được tổ chức ở Goa, Ấn Độ, vào tháng 10 năm 2016. Tại sao vấn đề cải cách nền quản trị toàn cầu lại là mối quan tâm chủ chốt của Trung Quốc và Bắc Kinh tìm cách đạt được mục tiêu của mình như thế nào? Hiện nay Trung Quốc không còn chỉ đơn thuần là cường quốc ở châu Á nữa; phải coi nước này là cường quốc thế giới. Trên thực tế, tất cả các vấn đề quốc tế lớn hiện nay đều cần Trung Quốc tham gia. Như vậy là, địa vị siêu cường làm cho Trung Quốc có quyền hơn trong việc thiết lập chương trình nghị sự của toàn thế giới. Trong các diễn đàn đa phương, Trung Quốc đòi hỏi cải cách nền quản trị toàn cầu. Đấy trước hết là những cuộc cải cách liên quan tới việc tái cơ cấu các thiết chế quốc tế, ví dụ các tổ chức được thành lập ở Bretton Woods (trong đó có Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế) và Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA). Trong nỗ lực thực hiện những cuộc cải cách như vậy, cuối cùng, Trung Quốc đã bắt tay vào quá trình xây dựng các thiết chế toàn cầu của chính mình. Đấy là thành lập Quỹ Con Đường Tơ Lụa, tăng cường liên kết và giao thương trong khuôn khổ Con đường Tơ lụa trên biển và sáng kiến Một Vành Một Con Đường; Ngân hàng Phát triển Mới (NDB) do các nước BRICS dẫn dắt; Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á (AIIB). Hiện nay Trung Quốc không còn chỉ đơn thuần là cường quốc ở châu Á nữa; phải coi nước này là cường quốc thế giới. Trên thực tế, tất cả các vấn đề quốc tế lớn hiện nay đều cần Trung Quốc tham gia. Như vậy là, địa vị siêu cường làm cho Trung Quốc có quyền hơn trong việc...

Read More
Giải quyết các xung đột ở Biển Đông giữa Trung Quốc và Philippines sau phán quyết của Toà án (I)
Oct12

Giải quyết các xung đột ở Biển Đông giữa Trung Quốc và Philippines sau phán quyết của Toà án (I)

TS Đỗ Kim Thêm dịch, CTV Phía Trước Evan Rees, Stratfor Mặc dù thắng được Trung Quốc trong cuộc tranh tụng về Bãi cạn Scarborough, Philippines đã đề cập vấn đề này một cách hết sức thận trọng. Phương sách mềm dẻo của Philippines đã mở ra một cánh cửa để đạt đến một thỏa thuận chung khả thi với đối thủ mạnh của mình về các quyền đánh cá trong vùng biển còn tranh chấp. Dự báo Philippines sẽ tiếp tục sử dụng chiến lược củ cà rốt và cây gậy đối với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông. Họ chọn cách không thổi phòng việc thắng kiện gần đây tại Tòa án Trọng tài Thường trực để đạt thỏa hiệp. Đánh cá xung quanh Bãi cạn Scarborough sẽ là một vấn đề quan trọng của sự hợp tác, và sẽ tiến hành thông qua các cuộc đàm phán song phương. Tuy nhiên, nghị quyết thực sự của các việc tranh chấp biên giới trong khu vực sẽ còn khó đạt, thậm chí có thể còn bị trì hoãn bởi các thỏa thuận để làm xoa dịu căng thẳng. Phân tích Các quốc gia có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông vẫn đang điều chỉnh để xác định cách quy định lãnh hải trong khu vực. Ngày 12 tháng 7, Tòa án Trọng tài Thường trực công bố quyết định việc vô hiệu hoá các yêu sách của Trung Quốc chiếu theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), đặc biệt hơn Toà còn quy định rằng Bãi cạn Scarborough không có các hòn đảo và do đó không có vùng đặc quyền kinh tế để đòi hỏi. Quyết định này đánh dấu thắng lợi cho Philippines, dù Manila cũng cho là bãi cạn này là của riêng mình mà Bắc Kinh đã chiếm. Ít nhất, Philippines đã tìm cách để đảm bảo rằng Trung Quốc không thể kiểm soát bãi cạn này về mặt pháp lý và bằng cách mở rộng, Philippines đã mở ra cơ hội cho các nước khác cách phân vạch Biển Đông để mặc cả về vị trí của Trung Quốc chiếu theo UNCLOS. Nhưng sau khi thắng kiện, Philippines đã thể hiện đối sách một cách cẩn thận. Manila biết thế yếu của mình – quân sự của Trung Quốc mạnh hơn nhiều. Nhưng Philippines đã thắng trên chính trường quốc tế mà họ chưa từng có trước đây (ngay cả khi chủ yếu xem đó là tượng trưng). Phán quyết này có thể gây cho Trung Quốc đau đầu nặng nề, và dù kềm chế kiên trì...

Read More
Trục Bắc Kinh – Moscow
Oct11

Trục Bắc Kinh – Moscow

Phạm Nguyên Trường dịch Theo The Wall Street Journal Cuộc tập trận chung của hải quân hai nước thể hiện mục tiêu chiến lược của hai bên: đẩy Hoa Kỳ ra khỏi khu vực này. Trung Quốc và Nga đã kết thúc cuộc tập trận của hải quân hai nước kéo dài tám ngày ở Biển Đông, và lần này địa địa điểm cũng đồng thời là một thông điệp. Hai nước độc tài này đang mở rộng sự hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong những vụ tranh chấp lãnh thổ – xu hướng này có thể làm gia tăng bất ổn trong khu vực, kéo dài từ Đông Á đến Trung Âu. Một vài ngày trước khi cuộc tập trận bắt đầu – tập trung chủ yếu vào cuộc chiến chống tàu ngầm, hãng thông tấn Tân Hoa Xã gọi những hành động này là “chiếm các hòn đảo”, Vladimir Putin và Tập Cận Bình đã có cuộc họp song phương lần thứ 15, bên lề Hội nghị thượng đỉnh nhóm G-20 ở Hàng Châu. Putin tuyên bố ủng hộ những đòi hỏi chủ quyền hung hãn của Bắc Kinh ở Biển Đông, cũng như phản đối “bất kỳ sự can thiệp nào của bên thứ ba”, rõ ràng là nói đến Hoa Kỳ rồi. Thái độ khúm núm của Putin trước Bắc Kinh tạo ra một số rủi ro. Việt Nam, nước phản đối mạnh mẽ hành vi của Trung Quốc, là nước mua nhiều vũ khí Nga nhất, cũng là nước cho lực lượng quân sự Nga tiếp cận với các sân bay và hải cảng chiến lược ở Vịnh Cam Ranh. Putin cũng bày tỏ ủng hộ quan hệ với Hà Nội, và với những lân bang của nước này, khi ông ta tham gia Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Đông Nam Á ở Sochi vào tháng 5 vừa qua, tuy nhiên, việc hạ mình trước Bắc Kinh của ông ta đã gửi cho người ta thông điệp ngược lại. Putin có đủ lý do để không tin Trung Quốc, vì nước này đang làm suy yếu ảnh hưởng của ông ta ở Trung Á, và đang gia tăng vị thế ở Bắc Cực, và có thể đang lên kế hoạch cho vùng Viễn Đông Nga, ở đây có khoảng hai triệu người nhập cư bất hợp pháp từ Trung Quốc đang làm việc, họ là thợ mỏ, ngư dân và nông dân, vì Nga không đủ lực lượng lao động để khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên của khu vực này. Trong những năm gần đây, thương...

Read More
Liên minh Hoa Kỳ-Việt Nam: Triển vọng và thách thức (I)
Oct10

Liên minh Hoa Kỳ-Việt Nam: Triển vọng và thách thức (I)

CTV Phía Trước chuyển ngữ Anders Corr, Forbes Hành động gia tăng quân sự và lời tuyên bố biển đảo ngang ngược của Trung Quốc chống lại Việt Nam đang gây đe dọa không chỉ cho Việt Nam mà còn cho cả hệ thống quốc tế được phát triển suốt thế kỉ qua. Hội Quốc Liên, được hình thành năm 1919 và Liên Hiệp Quốc, được hình thành năm 1945, được coi là những hệ thống dựa trên luật với mục đích giảm thiểu xung đột quân sự. Thế nhưng, Trung Quốc từ chối tuân thủ luật pháp quốc tế và dường như đã quên đi lịch sử chiến tranh đầy đau thương trước khi các thể chế giữ gìn hòa bình này được hình thành. Quả thực, Trung Quốc đang rất quyết tâm theo đuổi giấc mộng mở rộng lãnh thổ, cho dù có phải gây phương hại đến các nước láng giềng. Có lẽ, bàn tay của Trung Quốc bị thúc đẩy bởi một dư luận luôn thèm khát oxy thông tin do bị kiểm soát báo chí chặt chẽ. Nhưng nếu đã kiểm soát báo chí, Trung Quốc có lẽ cũng nên kiểm soát tinh thần dân tộc quá cao của nhân dân nước mình. Bất kể một người có đứng về bên nào trong cuộc tranh luận trí thức rởm về nguyên nhân gây ra xung đột, sự hung hăng trong vấn đề lãnh thổ của Trung Quốc là rõ như ban ngày. Kiềm chế Trung Quốc sẽ cần đến sự hợp tác song phương và đa phương gia tăng về các mặt an ninh, kinh tế giữa các đối tác Châu Á Thái Bình Dương. Một liên minh đa phương rộng lớn là tốt nhất để có thể ngăn chặn Trung Quốc gây ra xung đột quân sự ở Châu Á. Thậm chí, liên minh song phương cũng đã đủ tốt, trong đó bao gồm liên minh giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Do sự vượt trội của nền kinh tế và quân sự hiện tại của Hoa Kỳ so với Trung Quốc, Hoa Kỳ là nhân tố hợp tác song phương chủ yếu cho các quốc gia đang kiện cáo ở châu Á để bảo vệ vùng biển hay quyền lãnh thổ của mình. Một liên minh mạnh mẽ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam sẽ lập tức thúc đẩy việc ngăn cản Trung Quốc, gia tăng thương mại kinh tế để gây ảnh hưởng đến Trung Quốc, đưa Việt Nam ra khỏi phe phái của Trung Quốc và Nga, đẩy mạnh châu Á trở thành một liên minh đa phương vững mạnh...

Read More
Tại sao dân chúng thích Trump?
Oct08

Tại sao dân chúng thích Trump?

Phạm Nguyên Trường dịch David R. Carlin, American Thinker Ngoài lựa chọn Trump ra thì còn cách nào hơn để báo thù giới tinh hoa? Trong vòng 30 hay 40 năm qua, nhóm người da trắng không giàu có, không học hành đến nơi đến chốn và không phải là những người theo phái tự do bị những người theo phái tự do, được học hành đầy đủ và giàu có coi thường. Trong đó có cả những người còn trẻ, thậm chí hiện nay còn rất trẻ, đang khát khao trở thành những người da trắng theo phái tự do giàu có và học hành đến nơi đến chốn. Tóm lại, dân chúng bình thường bị giới tinh hoa hiện nay và tương lai coi thường ra mặt. Giới tinh hoa nói với người dân bình thường: “Các vị là những kẻ phân biệt chủng tộc, dâm ô, kì thị người đồng tính, kì thị người ngoại quốc, kì thị người Hồi giáo, và có thể một ngày nào đó – ai có thể ngạc nhiên? – trở thành kì thị người chuyển giới. Các vị là những người ngu dốt và thích bạo lực. Các vị chẳng biết gì về khoa học, chưa nói tới sinh học tiến hóa và khoa học vế khí hậu. Các vị chẳng học được bài học nào từ lịch sử hết. Các vị thích súng chẳng khác gì bọn tội phạm hình sự. Tôn giáo của các vị là sự pha trộn giữa mê tín và đạo đức giả. Các vị nhận là theo tôn giáo của tình yêu, nhưng các vị dùng Công giáo làm mặt nạ che đậy lòng hận thù. Tóm lại, tôi phải đau khổ mà nói rằng các vị là những người xấu xa”. Hillary đã dùng những từ ngữ tương tự như thế cách đây mấy tuần khi nói chuyện với một nhóm người da trắng, theo phái tự do, giàu có, nhưng hiện nay cụm từ “bọn người xấu xa” mà bà sử dụng – đã được phần lớn những người khác trong thính phòng dùng từ nhiều năm nay rồi. Những người bình thường có thể nghĩ rằng giới tinh hoa có lẽ sẽ vui nếu nước Mỹ thoát được những kẻ xấu xa này, hay chí ít là thoát khỏi đa số trong bọn họ. Sẽ là tốt hơn nếu Hợp Chúng Quốc Hoa Kì chỉ gồm toàn những người “không xấu xa”, những người tốt – tức là chỉ gồm những người theo phái tự do da trắng, người Mĩ gốc Phi, người Mĩ Latin, người đồng tính nam và nữ,...

Read More
ASEAN – Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (II)
Oct07

ASEAN – Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (II)

CTV Phía Trươc chuyển ngữ Eleanor Albert, CFR Giới thiệu Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là một tổ chức nhằm liên kết các nước trong khu vực thông qua việc thúc đẩy kinh tế, chính trị và hợp tác an ninh, bao gồm mười nước thành viên: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Miến Điện, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Xem thêm: Phần I – ASEAN: Xưa và nay Theo số liệu năm 2014, các quốc gia ASEAN có dân số trên 622 triệu người (PDF) và tổng giá trị GDP là 2,6 nghìn tỷ USD. Hiệp hội giúp thúc đẩy tiến trình hội nhập kinh tế và đã ký kết sáu hiệp định tự do thương mại với các nền kinh tế khác trong khu vực. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hoạt động của ASEAN bị giới hạn do thiếu tầm nhìn chiến lược, đặc quyền của mỗi nước chưa được thống nhất, và khả năng lãnh đạo yếu kém. Thách thức lớn nhất của khối này là làm sao để đạt được sự thống nhất chung trong việc đàm phán với Trung Quốc, đặc biệt là để đáp trả với những yêu sách chủ quyền trên diện rộng của Trung Quốc tại Biển Đông. Hoa Kỳ xem ASEAN là chìa khóa quan trọng cho sự thành công của mình trong chiến lược đối trọng với Trung Quốc tại châu Á. ASEAN va an ninh khu vực Thách thức an ninh tại ASEAN bao gồm các tranh chấp biên giới, buôn bán người, thảm họa đến từ thiên nhiên và con người, an ninh lương thực và băng nhóm khủng bố cùng quân nổi dậy xuyên biên giới. Phần lớn các vấn đề an ninh khu vực được giải quyết thông qua ASEAN hoặc các diễn đàn do ASEAN chủ trì như: Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF): Ra mắt vào năm 1993, là một nhóm đa phương gồm hai mươi bảy thành viên, được thành lập nhằm hợp tác về các vấn đề liên quan đến chính trị và an ninh ngõ hầu củng cố lòng tin giữa các nước và gìn giữ các chính sách ngoại giao. Diễn đàn là tiếng nói chung, của toàn bộ các nước ASEAN, các bên tham gia đối thoại, Bắc Triều Tiên, và Pakistan. Nhưng nó thường bị sa lầy trong các tranh chấp địa chính trị khiến cho tính hiệu quả của nó bị hạn chế. ASEAN Cộng Ba: Nhóm cố vấn này được hình thành vào năm 1997, quy tụ mười thành viên của ASEAN và ba quốc gia khác là...

Read More
%d bloggers like this: