Quan niệm chủng tộc chính thức cáo chung
Apr19

Quan niệm chủng tộc chính thức cáo chung

BS Nguyễn Hoài Vân Quan niệm chủng tộc vừa chính thức cáo chung với tuyên cáo của một tập hợp khoa học gia thuộc nhiều lãnh vực, đăng trên tạp chí Science. Tuyên cáo này kêu gọi các viện hàn lâm, viện nghiên cứu, cơ quan y tế quốc gia, các đại học khắp thế giới ngừng sử dụng quan niệm chủng tộc trong những công trình khoa học. Quan niệm chủng tộc được cấu tạo bởi tâm lý con người qua những yếu tố xã hội và chính trị. Nó không có tính xác thực trên phương diện khoa học khách quan. Thật vậy, việc so sánh gènes cho thấy hai hiện tượng sau : 1) Khác biệt giữa hai cá nhân nhiều hơn trung bình khác biệt giữa hai nhóm người được coi như thuộc “chủng tộc” khác nhau. Thí dụ giữa một nhóm người Thụy Điển và một nhóm người Mali, trung bình có ít khác biệt trong sự biến đổi của các gènes hơn là giữa hai cá nhân trong cùng nhóm Thụy Điển hay cùng nhóm Mali. 2) Trong cấu trúc di truyền của con người, không có đặc tính nào tương ứng với sự phân chia chủng tộc. Ngược lại, những biến đổi của các gènes diễn ra một cách liên tục, không hề bị gián đoạn bởi ranh giới chủng tộc. Chúng ta đều là hậu duệ của người di dân : Sự biến đổi của các gènes tương ứng với lịch sử di dân của nhân loại. Toàn bộ loài người nảy sinh ở Phi Châu trước khi di chuyển đến Trung Đông, rồi các nơi khác. Cấu trúc di truyền của họ không ngừng biến đổi trước khi được thiên nhiên lọc lựa. Không hề có một sự chuyển biến triệt để, đưa tới sự hình thành của chủng tộc. Thêm vào đó, các làn sóng di dân không ngừng nối tiếp nhau, cùng chiều hay theo chiều đối nghịch, khiến cho các chuyển biến gènes pha trộn một cách phức tạp, xóa nhòa một cách tuyệt đối những kỳ vọng phân định một chủng tộc thuần khiết. (Theo QdM 11/4/2016)   Share on Facebook Scridb filterLike this:Like...

Read More
Giáo dục đi đôi cùng phát triển
Apr13

Giáo dục đi đôi cùng phát triển

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Erna Solberg & Borge Brende, Project-Syndicate OSLO – Giáo dục là quyền con người. Và, cũng giống như những quyền con người khác, chúng không thể được xem thường. Hiên nay trên thế giới có 59 triệu trẻ em và 65 triệu thanh niên đang thất học. Hơn 120 triệu trẻ em không hoàn thành bậc giáo dục tiểu học. Đằng sau những đặc điểm này có những trẻ em và thanh niên bị từ chối không chỉ quyền lợi, mà còn những cơ hội: một cơ hội công bằng để có một công việc ổn định, để thoát khỏi nghèo khổ, để giúp đỡ gia đình, và để phát triển cộng đồng của họ. Năm nay, những người ra quyết định sẽ đặt quyền lợi của trẻ em lên hàng đầu với sự phát triển toàn cầu trong 15 năm tới. Họ nên đảm bảo rằng sẽ ưu tiên giáo dục lên vị trí hàng đầu. Thời hạn cho Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỉ đang tiến tới nhanh chóng. Chúng ta có trách nhiệm phải đảm bảo sẽ thực hiện được lời hứa đã làm vào đầu thiên niên kỉ: đảm bảo rằng tất cả trai gái khắp mọi nơi sẽ hoàn thành đầy đủ việc học tập cơ bản. Thử thách này rất khó khăn. Nhiều người không được đi học là khó nhất, vì họ sống trong những quốc gia vẫn còn nhiều xung đột, thiên tai, và dịch bệnh. Và sự thúc đẩy cuối cùng khó có thể được hoàn thành bởi sư tăng trưởng kinh tế gấp đôi ở một số nền kinh tế đang phát triển khiến nó dễ dàng hơn để mở rộng cơ hội. Tuy nhiên, chúng ta có thể thành công. Trải qua 15 năm, chính phủ và các cộng sự đã thể hiện rằng chính trị và những nỗ lực phối hợp có thể đem lại những kết quả rất lớn – bao gồm việc giảm số trẻ em và thanh niên còn thiếu sự giáo dục xuống một nửa. Hơn nữa, hầu hết các quốc gia đang có tình trạng cân bằng giới tính ở mức cơ bản. Giờ là lúc chúng ta cần đẩy mạnh nỗ lực để hoàn thành những gì đã bắt đầu. Tuy nhiên, chúng ta không cần phải ngừng việc giáo dục cơ bản. Trong nền kinh tế định hướng tri thức như ngày nay, để tới gần với chất lượng giáo dục và các cơ hội cho sự phát triển là hai việc khác nhau. Đó là lý do vì sao chúng ta...

Read More
Chủ nghĩa xã hội và dân chủ là hai khái niệm mâu thuẫn với nhau
Apr05

Chủ nghĩa xã hội và dân chủ là hai khái niệm mâu thuẫn với nhau

 Phạm Nguyên Trường dịch Sandy Ikeda, FEE Tại sao lại có quá nhiều thanh niên Mĩ bất ngờ tự gọi mình là người chủ nghĩa xã hội dân chủ đến như thế? Tôi cho rằng nhiều người trong số họ chỉ đơn giản là muốn tách mình ra khỏi những người xã hội chủ nghĩa đã từng ủng hộ các chế độ độc tài như Liên Xô cũ và nhà nước Trung Quốc Maoist hay những đang ủng hộ Bắc Triều Tiên mà thôi. Họ muốn thông báo rằng đối với họ, tự do chính trị cũng quan trọng như, ví dụ, công bằng về kinh tế. Nhưng dân chủ và chủ nghĩa xã hội có tương thích với nhau hay không? Không. Mặc dù một số mục tiêu của chủ nghĩa xã hội có thể là cao cả, nhưng phương tiện mà nó sử dụng về bản chất là mâu thuẫn với dân chủ. Rốt cuộc, “chủ nghĩa xã hội dân chủ” cũng chẳng khác gì “nô lệ tự nguyện”. Dân chủ Những người khác nhau gán cho thuật ngữ dân chủ những ý nghĩa khác nhau. Đối với một số người, dân chủ là mục đích của chính nó, mục đích mà người ta sẵn sàng hi sinh tính mạng để giành cho bằng được. Đối với những người khác, dân chủ là phương tiện tốt nhất để tạo ra chính phủ nhỏ gọn, có trách nhiệm trước các công dân hay phương tiện chuyển giao quyền lực chính trị một cách hòa bình. Vì vậy, như F.A. Hayek viết trong cuốn Đường về nô lệ, “Dân chủ thực chất là phương tiện, là một công cụ thiết thực để bảo vệ hòa bình trong xã hội và tự do cá nhân”. Nhưng tôi nghĩ rằng hầu như tất cả chúng ta đều có thể đồng ý rằng ý nghĩa thông thường của dân chủ gắn liền, chí ít là với khái niệm về quyền tự quyết và tự do thể hiện. Theo đó, người ta có xu hướng coi dân chủ là lá chắn nhằm chống lại những người có sức mạnh hơn mình. Chủ nghĩa xã hội Cũng như với thuật ngữ dân chủ, người ta có thể giải thích “chủ nghĩa xã hội” như là một mục đích hay là một phương tiện. Ví dụ, một số người coi chủ nghĩa xã hội là giai đoạn tiếp theo của “quy luật vận động của lịch sử” của Marx, trong đó, dưới chế độ chuyên chính vô sản, mỗi người đều làm theo năng lực và hưởng theo lao động. Phiên bản ôn hòa hơn...

Read More
1956- 2016: kỷ niệm 60 năm Giai phẩm, Nhân văn
Mar23

1956- 2016: kỷ niệm 60 năm Giai phẩm, Nhân văn

Đặng Tiến, diễn đàn Orléans, ngày 24-3-2007 Hiệu đính 07- 3- 2016 Trích từ Book Hunter LTS. Rất nhiều sách báo đã viết về vụ đàn áp những văn nghệ sĩ chủ trương tạp chí “Nhân văn” và các “Giai phẩm” văn thơ ở Miền Bắc Việt Nam năm 1956, tới nay là đúng 60 năm. Góc cạnh chủ yếu trong phần lớn các bài viết là sự đàn áp trí thức trong một chế độ toàn trị. Điều này không sai, và bài viết mà chúng tôi đăng lại mới đây của nhà văn Lê Hoài Nguyên, tên thật là Thái Kế Toại, nguyên Đại tá công an, công tác tại A25 (chuyên theo dõi văn nghệ sĩ và văn hóa), nhấn mạnh tới khía cạnh  “NVGP trước hết là một trào lưu tư tưởng, một cuộc cách mạng văn học đòi hỏi dân chủ hóa ở miền Bắc Việt Nam năm 1954-1960” góp thêm những chứng từ trong chiều hướng đó của một người trong bộ máy. Tuy nhiên, có phải đó là khía cạnh duy nhất (hay duy nhất đáng lưu ý) về vụ án văn học – chính trị này? Kinh nghiệm cho thấy ta luôn luôn cần cảnh giác với những thông điệp mà Đảng Công sản muốn đưa ra, nói một chuyện nhưng đằng sau lại ẩn giấu nhiều chuyện khác, thường là quan trọng hơn. Bài viết dưới đây của Đặng Tiến phân tích vụ án dưới một “góc nhìn khác” (mượn chữ của nhà báo Trương Duy Nhất), gợi cho người đọc những câu hỏi lý thú liên quan tới cuộc tranh giành quyền lực ở chóp bu ĐCSVN, những câu hỏi không phải không liên quan tới tình hình đất nước hiện nay. Bài viết đã được đăng trên mạng Talawas năm 2007, tác giả hiệu đính lại và gửi Diễn Đàn nhân kỉ niệm 60 năm vụ án. Xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc. *** Giai phẩm và Nhân văn là tên hai ấn phẩm khác nhau. Giai phẩm là một tuyển tập thơ văn, phát hành đầu năm 1956 tại Hà Nội, ra được năm kỳ; Nhân văn là một tờ báo không định kỳ, xuất bản cuối 1956, ra được 5 số. Nhiều người có tên trong tuyển tập trước hợp tác với tờ báo sau. Nhưng cụm từ “Nhân văn Giai phẩm” ta thường nghe, tự thân nó là một thành ngữ vô nghĩa. Báo Nhân Văn và Giai phẩm 1956 Đảng quyền Hà Nội, cuối năm 1956 đã gôm hai tên lại với nhau thành một bản án văn học và chính trị. Thời đó “bọn“, “phần tử ” Nhân văn-Giai phẩm là một lời buộc tội nặng nề. Nhưng đồng thời ở miền...

Read More
Tổng quan về nền giáo dục Athens cổ đại
Mar22

Tổng quan về nền giáo dục Athens cổ đại

Trường Sơn, CTV Phía Trước Ngày 13 tháng 3 năm 2016 Giới thiệu chung Athens là trung tâm giáo dục, học thuật và văn hóa của Hy Lạp cổ đại, cái nôi của nền văn minh và thế giới tinh thần phương Tây. Mục đích chính của nền giáo dục Athens cổ đại là làm cho công dân được lớn lên trong nghệ thuật và mọi thành tựu tri thức, cũng như giúp họ luôn sẵn sàng cho thời bình và thời chiến. Trọng tâm thứ nhất của nền giáo dục sơ khai nhưng ưu việt này là bồi đắp song song phẩm chất đạo đức và khả năng thể chất của những học sinh. Tinh thần của nền giáo dục Athens có thể được tóm tắt trong một phương châm đã trở thành nền tảng của hầu hết nền giáo dục trên hành tinh này: Một trí tuệ lành mạnh trong một cơ thể tráng kiện[1]. Còn trọng tâm thứ hai là xây dựng ý thức về nền dân chủ và ý thức công dân song song với giáo dục con người. Các bậc giáo dục Tiểu học Giáo dục trí tuệ Ngay từ lúc 6 tuổi, trẻ em Athen đã được dạy tại nhà, có những đứa trẻ sớm làm học trò của những bậc thầy sư phạm. Bọn trẻ được dạy những điều căn bản về đạo đức, đến năm 7 tuổi thì chính thức bước vào chương trình giáo dục tiểu học. Bây giờ, những đứa trẻ được dạy cách đọc và viết, cũng như cách đếm và vẽ, cùng những bài học về âm nhạc và thể dục. Những bài học vỡ lòng từ cách đây hơn hai thiên niên kỷ đã được thiết kế rất bài bản, khởi đầu với bài học về chữ cái, rồi âm tiết, sau đó là kiến thức về từ vựng từ và cấu thức câu. Kỹ năng đọc và viết được dạy cùng một lúc. Khi những trẻ đã có thể đọc toàn bộ một quyển sách, chúng phải thường xuyên đọc thơ và học thuộc lòng. Những bài thơ quan trọng nhất với người Athens chính là những trích đoạn trong hai trường ca bất tử mà Homer để lại cho họ – Illiad và Odyssey. Điều quan trọng nhất là một nền giáo dục tiểu học tiến bộ như vậy lại dành cho tất cả cư dân của thành Athens, nghĩa là kể cả người nghèo. Tuy nhiên, trẻ em trong những gia đình thuộc thượng tầng xã hội sẽ được đào tạo chính quy và bài bản hơn, bởi phụ huynh của chúng luôn...

Read More
Tại sao làm việc lại dễ dàng hơn tình yêu rất nhiều?
Mar19

Tại sao làm việc lại dễ dàng hơn tình yêu rất nhiều?

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Chúng ta đang ở trong một nền văn hóa hòa hợp cao với những thứ đẹp đẽ và đầy xúc cảm về tình yêu; chúng ta biết những điểm mạnh và thể hiện cái ngây ngất của tình yêu trong những bộ phim và ca khúc. Thông thường, làm việc là một việc nặng nề, và có chút buồn chán – việc mà chúng ta phải làm để trả chi phí sinh sống. Và tuy nhiên những việc đang bãi công thường xảy ra, cho dù chúng thiếu sự say mê, trong thực tế những việc đó lại trở nên dễ dàng hơn, thú vị hơn và sau cùng lại là việc nhân đạo của cuộc sống. Có một số lý do sau đây: Đầu tiên: Bạn cần trở nên chuyên nghiệp Làm việc yêu cầu tất cả những người bước qua cánh cửa văn phòng phải ứng xử “một cách chuyên nghiệp”. Và việc ứng xử chuyên nghiệp cơ bản có nghĩa là những tình huống nơi mà bạn dễ dàng bị nổ tung, bị sỉ nhục, nguyền rủa đến phát khóc, và công việc đòi hỏi bạn phải tự xử lý bằng sự kiên nhẫn bình tĩnh lẫn thận trọng. Ở nơi làm việc, bạn không thể thực sự “là chính mình” cũng như những người xung quanh mình – điều này nghe có vẻ hơi giả tạo và do đó dẫn đến giả dối và không thật, tuy nhiên thì sự thiếu trung thực trong thực tế có thể là một sự phát triển vô cùng đáng hoan nghênh sau khi chúng ta dành thời gian ở môi trường nơi mọi người cảm thấy nhiệm vụ của họ trở nên hoàn toàn chân thật, đúng với những tâm trạng và lo âu bên trong họ. Thứ hai: Bạn được đào tạo Giả định hầu hết các công việc mà những người bắt đầu làm nó không biết những tiểu tiết đầu về việc đó. Bạn không thể hy vọng mình sẽ biết về máy móc hay những cách thức làm việc chỉ thông qua trực giác của mình – và vì thế bạn được gửi đến những chương trình đào tạo và có được những tài liệu chỉ dẫn rộng hơn để tìm hiểu. Có lẽ sẽ mất hai năm trước khi bạn có thể hiểu mọi thứ một cách rõ ràng. Không có những sự xa xỉ như vậy cho những đôi tình nhân, những người “có” được một người khác bởi bản năng tức thì và lấy nhận thức nhanh nhạy làm...

Read More
Có nên tin những điều chuyên gia nói?
Mar14

Có nên tin những điều chuyên gia nói?

An Võ chuyển ngữ, CTV Phía Trước GS Derek J. Koehler, The New York Times Trong thế giới đầy phức tạp như ngày nay, ý kiến chuyên gia rất được coi trọng. Mỗi người trong chúng ta luôn có nhiều thắc mắc như thực phẩm biến đổi gen có an toàn không? Hay tình trạng nóng lên toàn cầu có thật đang diễn ra? Trẻ em có cần thiết tiêm vắc-xin phòng sởi? Tuy nhiên, vì không có đủ thời gian hay kiến thức để tự trả lời những thắc mắc này, chúng ta phải chuyển nó đến các chuyên gia. Mà để biết được họ nói gì, chúng ta thường thông qua truyền thông. Nhà báo vì thế gặp phải thách thức khi đối mặt những vấn đề có nhiều quan điểm khác nhau. Nếu theo như thông lệ viêt báo, ý kiến đồng ý hay phản đối đều cần được ghi nhận mà không ảnh hưởng đến nhận thức của công chúng về mức độ phản đối. Tuy nhiên, điều này không dễ để thực hiện. Thực tế, nhà báo thường bị đánh giá là tạo ra sự cân bằng giả cho nhiều vấn đề trong đó có cả sự bất đồng mặc dù vấn đề lại được đa số tán thành. Giải pháp được nhiều kênh tin tức như BBC áp dụng là xét bằng chứng. Cần phải chỉ ra cụ thể số đông ý kiến chuyên gia là nghiêng về bên nào trong nhiều ý kiến trái chiều. Nhưng liệu biện pháp này có hiệu quả hay không lại một câu hỏi tâm lý học chưa có giải đáp. Thế nên, gần đây tôi đã tiến hành hai thí nghiệm, cụ thể sẽ được in trong Tạp chí Tâm lý Thực nghiệm Ứng dụng sắp tới. Cả hai thí nghiệm đều cho thấy phương pháp bằng chứng là không hoàn hảo. Lắng nghe chuyên gia ở cả hai phía của một vấn đề thậm chí bóp méo nhận thức của chúng ta về sự đồng thuận, kể cả khi ta có đủ thông tin để sửa chữa hiểu lầm ấy. Trong một nghiên cứu, người tham gia được nhận một bảng tổng kết số liệu của hội đồng chuyên gia do Đại học Chicago tập hợp. Bản tổng kết cho thấy các ý kiến khác nhau của các chuyên gia về một số vấn đề kinh tế. Có những vấn đề nhận được sự đồng ý của đại đa số chuyên gia, có những vấn đề còn nhiều tranh cãi. Ví dụ, số đông đồng ý rằng thuế các-bon là biện pháp hữu hiệu giảm...

Read More
Dân chủ trực tuyến
Mar01

Dân chủ trực tuyến

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Andrew Chadwick, Britannica E-democracy, tên đầy đủ là nền Dân chủ Kỹ thuật số (hoặc Dân chủ trực tuyến) – sử dụng thông tin và công nghệ truyền thông để cải thiện và trong một số trường hợp – để thay thế các đại diện của các đảng dân chủ. Các lý thuyết gia về E-democracy tuy khác nhau, nhưng phần lớn đồng quan điểm rằng có một số hạn chế trong quyền công dân đối với các chính thể tự do dân chủ hiện đại (contemporary liberal-democratic polities)—Các vấn đề về quy mô, khan hiếm về thời gian, suy giảm cộng đồng, và thiếu cơ hội để thảo luận về các chính sách—đều có thể vượt qua nhờ hình thức thảo luận mới trực tuyến. Lý thuyết gốc Một vài thành phần ý kiến khác nhau tạo ra nền tảng cho e-democracy trong cả lý thuyết và thực hành. Trong những năm 1960 có một thế hệ các nhà lý luận chính trị, bao gồm Benjamon Barber, C.B. Macpherson, và Carole Pateman, thành lập một chương trình nghị sự cho các đảng dân chủ tham gia mà tồn tại tới tận thế kỷ 21. Vào những năm 1980 có nhiều nhà xã hội học và các nhà khoa học chính trị xem xét lại khái niệm về cộng đồng. Một số, như Robert Bellah và các đồng nghiệp, than vãn về việc tăng trưởng của chủ nghĩa cá nhân trong xã hội Mỹ và kêu gọi một công đoàn có đạo đức hơn. Những người khác, như Amitai Etzioni, tranh cãi ủng hộ cho một cộng đồng lớn mạnh, gắn kết dựa trên các gia đình và địa phương. Lý thuyết gia cuối cùng tạo cảm hứng cho việc hình thành nên nền dân chủ kỹ thuật số là khái niệm không gian công cộng của Jürgen Habermas: một cộng đồng tự lý tưởng hóa mà trong đó các công dân có thể tự do tranh luận khỏi các tác động làm chủ của tiểu bang, các công ty truyền thông lớn, và các cấu trúc xã hội bất bình đẳng. Ý tưởng các công dân được cân nhắc một cách tự do tạo nên một hiệp hội kín trong xã hội trước khi đưa các kiến thức đó lên cấp chính phủ làm gợi nhớ lại nền dân chủ trực tiếp của thời Athens cổ; tuy nhiên, e-democracy đang cập nhật điều này bằng cách tập trung vào việc làm thế nào để dàn xếp các cuộc đàm luận chính trị. Internet nổi lên như một phương tiện giao tiếp...

Read More
%d bloggers like this: