Chủ nghĩa Tự Do Mới – nguồn gốc của mọi vấn đề chúng ta đang đối mặt (I)
Jun11

Chủ nghĩa Tự Do Mới – nguồn gốc của mọi vấn đề chúng ta đang đối mặt (I)

CTV Phía Trước chuyển ngữ George Monbiot, The Guardian Tài chính suy thoái, thảm họa môi trường và thậm chí là sự lên ngôi của Donald Trump – là do Chủ nghĩa Tự do Mới góp phần tạo nên tất cả những điều đó. Tại sao cánh tả lại không thể đưa ra sự thay thế khả dĩ nào khác cho Chủ nghĩa Tự do Mới (hay còn gọi là Chủ nghĩa Tân Tự do)? Hệ tư tưởng nào chi phối cuộc sống của chúng ta? Với người Nga có lẽ họ sẽ trả lời là chủ nghĩa cộng sản. Nhưng với phần lớn những người khác thì họ sẽ không thể đưa ra câu trả lời. Không tin bạn hãy thử hỏi xem, có lẽ bạn sẽ nhận được cái nhún vai lắc đầu. Thậm chí là nếu họ đã từng nghe đến thuật ngữ đấy đi chăng nữa thì chắc cũng rất khó khăn để đưa ra định nghĩa nó là gì. Đó chính là “Chủ nghĩa Tự Do Mới”, bạn có biết nó là gì không? Biểu hiện và nguồn gốc sức mạnh của Chủ nghĩa Tự Do Mới luôn mai danh ẩn tích, dù nó đóng vai trò quan trọng trong những các cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khác nhau như: cuộc suy thoái tài chính năm 2007-2008, chuyển dịch nguồn lực và của cải ra nước ngoài mà vụ bê bối Panama chỉ là phần nổi của tảng băng; sự thoái hóa dần về giáo dục và chăm sóc sức khỏe cộng đồng; sự gia tăng trẻ em cơ nhỡ, sự bùng nổ người neo đơn; sự suy thoái hệ sinh thái; và sự lên ngôi của Donal Trump. Nhưng chúng ta luôn phản ứng với các khủng hoảng như thể chúng hoàn toàn độc lập và hoàn toàn không để ý rằng chúng có thể được châm ngòi hay thổi phồng cũng chỉ bời cùng một triết lý rõ ràng, một triết lý có hoặc đã từng có một cái tên. Liệu có sức mạnh nào lớn hơn sức mạnh vô hình? Chủ nghĩa Tự do Mới lan tràn phổ biến đến nỗi mà chũng ta thậm chí còn chẳng nhận ra nó là một hệ tư tưởng. Chúng ta có vẻ như thừa nhận một mệnh đề rằng đức tin bền vững và không tưởng này mô tả một thế lực trung dung, một quy luật sinh học, giống như thuyết tiến hóa của Darwin. Nhưng học thuyết này nổi lên như một nỗ lực có ý thức nhằm định hình lại cuộc sống loài người và chuyển dịch địa vị quyền...

Read More
Khủng hoảng ở Venezuela: Ví dụ mới nhất vì sao chủ nghĩa xã hội không thể tồn tại
Jun06

Khủng hoảng ở Venezuela: Ví dụ mới nhất vì sao chủ nghĩa xã hội không thể tồn tại

Đặng Khương chuyển ngữ, CTV Phía Trước Gabriel de Arruda Castro / Ana Quintana, Daily Signal Có vẻ như “Chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21” thực sự không có gì khác so với chủ nghĩa xã hội trong quá khứ. Bi kịch hiện nay ở Venezuela, đỉnh điểm là tình trạng thiếu thực phẩm, tội phạm tăng cao và sụp đổ năng lượng, là ví dụ mới nhất về lý do tại sao nền kinh tế kế hoạch tập trung không hoạt động được, và nó cũng không khác mấy so với chế độ độc tài. Tại đất nước Nam Mỹ này, thậm chí các dịch vụ và sản phẩm cơ bản nhất đang trở nên khó tiếp cận. Đó là hậu quả từ chủ nghĩa bè phái, can thiệp [từ chính phủ], và chính sách kiểm soát giá cả. Chính phủ hiện chỉ làm việc chỉ hai ngày trong một tuần nhằm giảm tầng suất bị cắt điện liên tục. Tỷ lệ lạm phát tại đây hiện cao nhất trên thế giới: giới chuyên gia dự kiến lạm phát sẽ ở mức 720% vào cuối năm 2016. Vâng, bạn vẫn có thể đi ăn McDonalds tại Venezuela – nhưng bạn phải sẵn sàng chi trả khoảng 130 USD cho một phần khoai tây chiên. Và bạn sẽ phải tận hưởng phần khoai tây chiên mà không có một lon nước Coke vì tập đoàn McDonalds đã ngưng sản xuất trong nước ngọt tại đây do thiếu đường. Một điều khác cần chú ý là hậu quả bi thảm hơn của sự ảo tưởng về ý thức hệ của Hugo Chavez và người kế nhiệm ông, Tổng thống Nicolás Maduro, là sự mất mát về sinh mạng tại Venezuela. Thủ phủ Caracas hiện nay có tỷ lệ giết người cao nhất trên thế giới, khoảng 120 người cho mỗi 100.000 cư dân vào năm 2015. Điều này đồng nghĩa với việc bạn có thể đi bộ trên đường phố tại thủ đô Kabul [Afghanistan] mà vẫn an toàn hơn ở Caracas. Các tình tiết này mang đếu nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với những thành phần cư dân nghèo. Trẻ em đang chết vì thiếu các loại thuốc cơ bản, điện, và các thiết bị chức năng giúp trợ bé sơ sinh. Bi thảm hơn, Tổng thống Maduro đã trả lời về vấn đề này như một trò hề: “Tôi không tin rằng bất cứ nơi nào khác trên thế giới, ngoại trừ ở Cuba, lại tồn tại một hệ thống y tế tốt hơn như tại Venezuela.” Trong khi tin này bằng cách nào đó gây...

Read More
Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (cuối)
Jun03

Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (cuối)

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Xem thêm: Phần I & Phần II Một khuynh hướng chung hiện nay đó là ép buộc những người giàu có từ bỏ sự thịnh vượng của họ bằng cách áp đặt chính sách thuế mới, nhưng chiến lược này đơn thuần không hiệu quả. Cơ hội cho những người này chạy trốn và mang theo khối tài sản của họ là quá lớn. Chúng ta biết rằng sức mạnh kinh doanh và động lực cạnh tranh có thể bị cạn kiệt một cách dễ dàng; bong bóng kinh tế có thể xẹp xuống và tất cả mọi người sẽ phải gánh chịu. Chúng ta cần đi theo một con đường khác. Ta cần phải khai thác tài năng và động lực mà người giàu đang sử dụng để thâu tóm thế giới và mọi người – và đảm bảo rằng các nguồn lực được tạo ra để giải quyết các nhu cầu chung của xã hội. Nên lấy mục đích ở việc thu hút những người giàu có – qua việc làm cho họ muốn được hưởng lợi từ xã hội bằng cách tạo cho họ những gì (mà chúng ta đều biết) họ thật tâm muốn nhưng vẫn chưa có được nó, thứ mà cho đến hiện tại chỉ có khả năng sở hữu thông qua tiền bạc: đó là danh dự và phẩm giá. Chúng ta biết rõ rằng xã hội có khả thôi thúc mọi người rất tốt bằng cách trao cho họ phẩm giá: các binh sĩ sẽ lập được nhiều chiến công phi thường trên chiến tuyến để đổi lấy lòng biết ơn sâu sắc từ đất nước của họ (họ thậm chí chẳng đòi hỏi được trả công gì nhiều – trả công cho sự hy sinh của họ…). Các nhà khoa học sẽ làm việc trong sự nghèo khó qua nhiều thập kỷ ấp ủ niềm hy vọng sẽ có ngày đoạt giải Nobel. Tuy nhiên, dưới khía cạnh xã hội, chúng ta chỉ mới bắt đầu khám phá ra những điều tốt lành được rút ra từ hư không trong lĩnh vực kinh doanh. Trong lĩnh vực thương mại, hiện tại thì không có những phương pháp có hệ thống hay an toàn nào giúp đạt được tình trạng khiến những nhà tư bản phải làm theo ý muốn mà xã hội đang rất cần: đối đãi tốt với người lao động đồng thời tạo ra các sản phẩm và dịch vụ thân thiện môi trường, an toàn và hữu dụng. Ở một số quốc gia, có một...

Read More
Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (II)
May11

Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (II)

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Hệ thống mà chúng ta gọi là chủ nghĩa tư bản mang lại hiệu quả đến lạ kỳ đồng thời cũng đem đến nhiều vấn đề. Về mặt tiêu cực, chủ nghĩa tư bản gây nên sự bất bình đẳng quá mức; nó ưu tiên lợi nhuận lên trên lợi ích lâu dài; nó khiến chúng ta vung tiền vào những sản phẩm không cần thiết và nó thúc đẩy sự lạm dụng các nguồn tài nguyên của thế giới với hậu quả tai hại tiềm tàng – và đó chỉ mới là sự khởi đầu. Bây giờ chúng ta đã khá quen thuộc với chủ nghĩa tư bản và khó có thể nhận ra mặt trái của nó. Nhưng điều đó không phải là lý do để ta ngừng mơ ước về một con đường mà chủ nghĩa tư bản có thể hướng tới trong một tương lai lý tưởng: Trong thế giới lý tưởng, ta sẽ không chỉ đổ lỗi mọi thứ lên các tập đoàn xấu. Có vẻ như người ta đã quen tay đổ lỗi cho các thương vụ xấu xa của các tập đoàn lớn. Nhưng, thành thật mà nói, có một nguyên nhân không mong muốn, và đáng quan tâm hơn, tạo ra các công việc nhàm chán, các bảng hiệu lòe loẹt, sự phá hoại môi trường và các thành phần có vấn đề trong thức ăn nhanh: chính là thị hiếu của chúng ta. Nói một cách ngắn gọn, vấn đề nằm ở chúng ta, những người tiêu dùng, những người có quyền lựa chọn nhất định những loại sản phẩm nào tạo được sự thích thú và dễ dàng sử dụng trong số muôn vàn hàng hóa. Và một khi mà thực tế nền tảng này được đặt ra, thì tất cả mọi thứ khác cũng chỉ là kết quả của nó. Các công ty không phải là những kẻ làm xấu đi bộ mặt của thế giới. Mà nguyên nhân là chính thị hiếu của chúng ta, thứ mà các công ty được lập ra để đáp ứng nhu cầu của nó. Xem thêm: Phần I Những người đang điều hành các công ty thức ăn nhanh, trong thâm tâm toan tính của mình, không hề nghĩ rằng việc kinh doanh của họ là lý tưởng, hay cơ hội việc làm mà họ tạo ra là nhân từ. Họ không bị thôi thúc bởi các mong muốn chắc nịt nhằm nấu những món ăn vô bổ hay tạo ra những người làm công bị trả lương thấp...

Read More
Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (I)
May05

Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (I)

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Hệ thống mà chúng ta gọi là chủ nghĩa tư bản mang lại hiệu quả đến lạ kỳ đồng thời cũng đem đến nhiều vấn đề. Về mặt tiêu cực, chủ nghĩa tư bản gây nên sự bất bình đẳng quá mức; nó ưu tiên lợi nhuận lên trên lợi ích lâu dài; nó khiến chúng ta vung tiền vào những sản phẩm không cần thiết và nó thúc đẩy sự lạm dụng các nguồn tài nguyên của thế giới với hậu quả tai hại tiềm tàng – và đó chỉ mới là sự khởi đầu. Bây giờ chúng ta đã khá quen thuộc với chủ nghĩa tư bản và khó có thể nhận ra mặt trái của nó. Nhưng điều đó không phải là lý do để ta ngừng mơ ước về một con đường mà chủ nghĩa tư bản có thể hướng tới trong một tương lai lý tưởng: Trong thế giới lý tưởng, ta sẽ dành ít thời gian hơn để nói về chỉ số Dow Jones. Dow Jones, chỉ số tài chính uy tín nhất trên thế giới, được nước Mỹ nôn nóng theo dõi hằng ngày, khiến cho nó trở thành một con số rất chính xác, được công bố rộng rãi trên các bản tin và chúng ta có xu hướng coi trọng nó với một mức độ cao. Những con số tài chính này dường như đang nói với chúng ta điều gì đó với tầm quan trọng to lớn. Nó gợi ý câu trả lời cho những câu hỏi vĩ đại về sự hiện hữu: mọi thứ sẽ trở nên tốt hơn hay xấu đi, có phải Thế giới này đang làm điều đúng đắn? Cuộc sống trên trái đất thì như thế nào? Rất đáng để đặt ra những câu hỏi như vậy và suy xét về chúng thật kỹ lưỡng. Đây là điều mà các triết gia thường thích làm từ xưa đến nay. Nhưng thật ra những con số kia không phải là câu trả lời cho các vấn đề trên của chúng ta, câu hỏi về mối liên hệ giữa các con số tài chính Dow Jones và điều gì đang thực sự diễn ra trong cuộc sống của loài người (thịnh hay suy) là thứ khó nắm bắt hơn. Không phải là không có kết nối nào. Khả năng tài chính của các công ty lớn của Hoa Kỳ đều có những liên hệ xa xôi và gián tiếp vào vấn đề kinh tế trong cuộc sống của tất cả mọi người. Tuy nhiên,...

Read More
Chủ nghĩa xã hội và dân chủ là hai khái niệm mâu thuẫn với nhau
Apr05

Chủ nghĩa xã hội và dân chủ là hai khái niệm mâu thuẫn với nhau

 Phạm Nguyên Trường dịch Sandy Ikeda, FEE Tại sao lại có quá nhiều thanh niên Mĩ bất ngờ tự gọi mình là người chủ nghĩa xã hội dân chủ đến như thế? Tôi cho rằng nhiều người trong số họ chỉ đơn giản là muốn tách mình ra khỏi những người xã hội chủ nghĩa đã từng ủng hộ các chế độ độc tài như Liên Xô cũ và nhà nước Trung Quốc Maoist hay những đang ủng hộ Bắc Triều Tiên mà thôi. Họ muốn thông báo rằng đối với họ, tự do chính trị cũng quan trọng như, ví dụ, công bằng về kinh tế. Nhưng dân chủ và chủ nghĩa xã hội có tương thích với nhau hay không? Không. Mặc dù một số mục tiêu của chủ nghĩa xã hội có thể là cao cả, nhưng phương tiện mà nó sử dụng về bản chất là mâu thuẫn với dân chủ. Rốt cuộc, “chủ nghĩa xã hội dân chủ” cũng chẳng khác gì “nô lệ tự nguyện”. Dân chủ Những người khác nhau gán cho thuật ngữ dân chủ những ý nghĩa khác nhau. Đối với một số người, dân chủ là mục đích của chính nó, mục đích mà người ta sẵn sàng hi sinh tính mạng để giành cho bằng được. Đối với những người khác, dân chủ là phương tiện tốt nhất để tạo ra chính phủ nhỏ gọn, có trách nhiệm trước các công dân hay phương tiện chuyển giao quyền lực chính trị một cách hòa bình. Vì vậy, như F.A. Hayek viết trong cuốn Đường về nô lệ, “Dân chủ thực chất là phương tiện, là một công cụ thiết thực để bảo vệ hòa bình trong xã hội và tự do cá nhân”. Nhưng tôi nghĩ rằng hầu như tất cả chúng ta đều có thể đồng ý rằng ý nghĩa thông thường của dân chủ gắn liền, chí ít là với khái niệm về quyền tự quyết và tự do thể hiện. Theo đó, người ta có xu hướng coi dân chủ là lá chắn nhằm chống lại những người có sức mạnh hơn mình. Chủ nghĩa xã hội Cũng như với thuật ngữ dân chủ, người ta có thể giải thích “chủ nghĩa xã hội” như là một mục đích hay là một phương tiện. Ví dụ, một số người coi chủ nghĩa xã hội là giai đoạn tiếp theo của “quy luật vận động của lịch sử” của Marx, trong đó, dưới chế độ chuyên chính vô sản, mỗi người đều làm theo năng lực và hưởng theo lao động. Phiên bản ôn hòa hơn...

Read More
Tổng quan về nền giáo dục Athens cổ đại
Mar22

Tổng quan về nền giáo dục Athens cổ đại

Trường Sơn, CTV Phía Trước Ngày 13 tháng 3 năm 2016 Giới thiệu chung Athens là trung tâm giáo dục, học thuật và văn hóa của Hy Lạp cổ đại, cái nôi của nền văn minh và thế giới tinh thần phương Tây. Mục đích chính của nền giáo dục Athens cổ đại là làm cho công dân được lớn lên trong nghệ thuật và mọi thành tựu tri thức, cũng như giúp họ luôn sẵn sàng cho thời bình và thời chiến. Trọng tâm thứ nhất của nền giáo dục sơ khai nhưng ưu việt này là bồi đắp song song phẩm chất đạo đức và khả năng thể chất của những học sinh. Tinh thần của nền giáo dục Athens có thể được tóm tắt trong một phương châm đã trở thành nền tảng của hầu hết nền giáo dục trên hành tinh này: Một trí tuệ lành mạnh trong một cơ thể tráng kiện[1]. Còn trọng tâm thứ hai là xây dựng ý thức về nền dân chủ và ý thức công dân song song với giáo dục con người. Các bậc giáo dục Tiểu học Giáo dục trí tuệ Ngay từ lúc 6 tuổi, trẻ em Athen đã được dạy tại nhà, có những đứa trẻ sớm làm học trò của những bậc thầy sư phạm. Bọn trẻ được dạy những điều căn bản về đạo đức, đến năm 7 tuổi thì chính thức bước vào chương trình giáo dục tiểu học. Bây giờ, những đứa trẻ được dạy cách đọc và viết, cũng như cách đếm và vẽ, cùng những bài học về âm nhạc và thể dục. Những bài học vỡ lòng từ cách đây hơn hai thiên niên kỷ đã được thiết kế rất bài bản, khởi đầu với bài học về chữ cái, rồi âm tiết, sau đó là kiến thức về từ vựng từ và cấu thức câu. Kỹ năng đọc và viết được dạy cùng một lúc. Khi những trẻ đã có thể đọc toàn bộ một quyển sách, chúng phải thường xuyên đọc thơ và học thuộc lòng. Những bài thơ quan trọng nhất với người Athens chính là những trích đoạn trong hai trường ca bất tử mà Homer để lại cho họ – Illiad và Odyssey. Điều quan trọng nhất là một nền giáo dục tiểu học tiến bộ như vậy lại dành cho tất cả cư dân của thành Athens, nghĩa là kể cả người nghèo. Tuy nhiên, trẻ em trong những gia đình thuộc thượng tầng xã hội sẽ được đào tạo chính quy và bài bản hơn, bởi phụ huynh của chúng luôn...

Read More
Dân chủ trực tuyến
Mar01

Dân chủ trực tuyến

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Andrew Chadwick, Britannica E-democracy, tên đầy đủ là nền Dân chủ Kỹ thuật số (hoặc Dân chủ trực tuyến) – sử dụng thông tin và công nghệ truyền thông để cải thiện và trong một số trường hợp – để thay thế các đại diện của các đảng dân chủ. Các lý thuyết gia về E-democracy tuy khác nhau, nhưng phần lớn đồng quan điểm rằng có một số hạn chế trong quyền công dân đối với các chính thể tự do dân chủ hiện đại (contemporary liberal-democratic polities)—Các vấn đề về quy mô, khan hiếm về thời gian, suy giảm cộng đồng, và thiếu cơ hội để thảo luận về các chính sách—đều có thể vượt qua nhờ hình thức thảo luận mới trực tuyến. Lý thuyết gốc Một vài thành phần ý kiến khác nhau tạo ra nền tảng cho e-democracy trong cả lý thuyết và thực hành. Trong những năm 1960 có một thế hệ các nhà lý luận chính trị, bao gồm Benjamon Barber, C.B. Macpherson, và Carole Pateman, thành lập một chương trình nghị sự cho các đảng dân chủ tham gia mà tồn tại tới tận thế kỷ 21. Vào những năm 1980 có nhiều nhà xã hội học và các nhà khoa học chính trị xem xét lại khái niệm về cộng đồng. Một số, như Robert Bellah và các đồng nghiệp, than vãn về việc tăng trưởng của chủ nghĩa cá nhân trong xã hội Mỹ và kêu gọi một công đoàn có đạo đức hơn. Những người khác, như Amitai Etzioni, tranh cãi ủng hộ cho một cộng đồng lớn mạnh, gắn kết dựa trên các gia đình và địa phương. Lý thuyết gia cuối cùng tạo cảm hứng cho việc hình thành nên nền dân chủ kỹ thuật số là khái niệm không gian công cộng của Jürgen Habermas: một cộng đồng tự lý tưởng hóa mà trong đó các công dân có thể tự do tranh luận khỏi các tác động làm chủ của tiểu bang, các công ty truyền thông lớn, và các cấu trúc xã hội bất bình đẳng. Ý tưởng các công dân được cân nhắc một cách tự do tạo nên một hiệp hội kín trong xã hội trước khi đưa các kiến thức đó lên cấp chính phủ làm gợi nhớ lại nền dân chủ trực tiếp của thời Athens cổ; tuy nhiên, e-democracy đang cập nhật điều này bằng cách tập trung vào việc làm thế nào để dàn xếp các cuộc đàm luận chính trị. Internet nổi lên như một phương tiện giao tiếp...

Read More
%d bloggers like this: