Các đô thị hiệu quả đóng vai trò then chốt giúp Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế thu nhập cao
Jun28

Các đô thị hiệu quả đóng vai trò then chốt giúp Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế thu nhập cao

Axel van Trotsenburg, theo World Bank Quá trình đô thị hóa nhanh chóng là một điểm nhấn quan trọng trong quá trình phát triển của Việt Nam trong những thập kỷ qua. Năm 1986 dân số đô thị của Việt Nam chỉ là dưới13 triệu người; hiện nay con số đó đã là 30 triệu. Các thành phố đã trở thành trụ cột phát triển mạnh mẽ, tăng trưởng kinh tế của khu vực đô thị cao gấp hai lần mức bình quân của cả nước, đóng góp trên một nửa tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Các khu vực đô thị ngày càng đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng, và điều đó không có gì đáng ngạc nhiên. Một thực tế được thừa nhận trên phạm vi toàn cầu là nếu quản lý tốt, quá trình đô thị hoá sẽ góp phần làm tăng năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế nhờ hiệu ứng tập trung, chẳng hạn như thị trường lao động sẽ có quy mô lớn hơn và hoạt động hiệu quả hơn, chi phí giao dịch thấp hơn và tri thức được lan tỏa dễ dàng hơn. Tuy nhiên, khi quan sát cụ thể hơn, có thể thấy đô thị hóa ở Việt Nam hiện nay cần những thay đổi lớn về tư duy để đảm bảo rằng quá trình này sẽ đóng góp toàn diện vào mục tiêu trở thành nước thu nhập cao. Việt Nam cần sắp xếp lại quá trình đô thị hóa để xây dựng những thành phố hiệu quả hơn – những thành phố có mật độ dân số vừa đủ, kết nối tốt trong nội bộ và trong vùng, cũng như được quản lý tốt. Bên cạnh đó, để phù hợp với ưu tiên mạnh mẽ của Việt Nam trong đảm bảo công bằng xã hội, các thành phố cũng cần đảm bảo rằng mọi người dân đều được hưởng lợi từ quá trình phát triển, không một nhóm người hoặc khu vực nào bị bỏ lại phía sau. Hiện nay, quá trình đô thị hóa đất đai đang diễn ra nhanh hơn đô thị hóa về dân số, dẫn đến việc giảm mật độ dân số và cản trở tăng năng suất lao động. Mô hình đô thị hoá hiện nay là chuyển đổi sử dụng đất để xây dựng khu công nghiệp và các khu đô thị manh mún, qui mô nhỏ. Tốc độ chuyển đổi sử dụng đất tăng nhanh hơn tốc độ tăng dân số và tạo việc làm. Các thành phố lớn như Hà Nội và thành phố Hồ Chí...

Read More
Tại sao các cuộc biểu tình đường phố kém hiệu quả?
Jun24

Tại sao các cuộc biểu tình đường phố kém hiệu quả?

Nguyễn Huy Hoàng biên dịch Moisés Naím, The Atlantic Các cuộc biểu tình đường phố đang thịnh hành. Từ Bangkok đến Caracas, từ Madrid đến Moskva, những ngày này không có tuần nào trôi qua mà không có tin tức về một đám đông lớn tập hợp trên đường phố của những thành phố lớn trên thế giới. Có nhiều lý do để biểu tình (hệ thống giao thông công cộng và giáo dục chất lượng kém và đắt đỏ, kế hoạch san bằng một công viên, tình trạng lạm quyền của cảnh sát…). Thông thường, cơn bất bình nhanh chóng lan rộng sang việc phủ nhận chính phủ, hoặc người đứng đầu cơ quan này, hoặc đến những tố cáo rộng hơn về tham nhũng và bất bình đẳng kinh tế. Hình ảnh chụp từ trên không các cuộc diễu hành chống chính phủ thường cho thấy một biển người giận dữ đòi hỏi sự thay đổi. Nhưng những gì mà những đám đông này đạt được lại ít đến đáng ngạc nhiên. Nguồn năng lượng chính trị dồi dào trên thực địa cực kỳ không tương xứng với những kết quả thực tế của các cuộc biểu tình này. Dĩ nhiên đã có những ngoại lệ đáng chú ý: Ở Ai Cập, Tusinia, và Ukraina, các cuộc biểu tình đường phố đã thực sự góp phần vào việc lật đổ chính phủ. Nhưng các cuộc biểu tình lớn nhất đã không tạo ra được những sự thay đổi đáng kể trong nền chính trị hoặc chính sách công. Phong trào Chiếm đóng phố Wall là một ví dụ điển hình. Ra đời vào mùa hè năm 2011 (không phải ở phố Wall mà ở Quảng trường Merdeka ở Kuala Lumpur), phong trào Chiếm đóng nhanh chóng lan rộng và sớm phổ biến tại gần 2.600 thành phố trên khắp thế giới. Các nhóm khác nhau tham gia biểu tình đã không có liên kết chính thức với nhau, không có hệ thống phân cấp rõ ràng, và hiển nhiên không có nhà lãnh đạo. Nhưng các mạng lưới xã hội đã giúp tái tạo phong trào trên diện rộng đến mức các mô hình cơ bản như cắm trại, biểu tình, gây quỹ, truyền thông, và tương tác với chính quyền đã trở nên tương đồng từ nơi này đến nơi khác. Cùng một thông điệp vang vọng ở mọi nơi: Không thể chấp nhận được việc tài sản toàn cầu tập trung trong tay của nhóm tinh hoa 1% trong khi 99% còn lại gần như chỉ có thể đủ sống. Đáng lẽ một sáng kiến...

Read More
7 điều đáng ngạc nhiên có thể bạn chưa biết về ASEAN
Jun16

7 điều đáng ngạc nhiên có thể bạn chưa biết về ASEAN

Thanh Bình chuyển ngữ, CTV Phía Trước Keith Breene, WEF Liên hiệp các quốc gia Đông Nam Á, còn được gọi là ASEAN, được kỳ vọng sẽ có mức tăng trưởng kinh tế mạnh trong những thập kỷ tới, thậm chí là có những dự đoán rằng ASEAN sẽ thay thế vị trí của châu Âu trong vòng một thế hệ. Cho dù ASEAN có đủ sức thế chỗ châu Âu hay không thì nhiều người đồng ý rằng khu vực này sẽ tăng trưởng nhanh chóng, không chỉ về kinh tế mà cả tầm ảnh hưởng đối với thương mại thế giới nói chung. Nếu ASEAN hỉ là một quốc gia thì cõ lẽ đây là quốc gia có nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới. Với tổng thu nhập trong khu vực là 2.5 nghìn tỷ USD, khu vực này đã được xem là khu vực kinh tế cường thịnh và có tương lai trở thành nền kinh tế lớn thứ tư trên thế giới vào năm 2050. Và với rất nhiều chỉ số khác cho thấy khu vực ASEAN đang đóng vai trò vô cùng quan trọng trên trường quốc tế. ASEAN là khu vực xuất khẩu lớn thứ 4 trên thế giới, đứng sau Liên minh châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Quốc/Hồng Kông. Các nước ASEAN chiếm 7% xuất khẩu toàn cầu, với lượng xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng 62% từ năm 2002. Khu vực này cũng là nơi tiêu thụ lớn lượng hàng hóa của Mỹ. Lượng tiêu thụ trung bình các loại hàng hóa Mỹ trong khu vực cao gấp 1.75 lần so với lượng trung bình ở Trung Quốc, và cao hơn 9 lần so với lượng trung bình ở Ấn Độ. Số lượng hộ gia đình tiêu dùng được dự báo sẽ tăng gấp đôi vào năm 2025. ASEAN đã có tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người vượt các khu vực khác một cách ngoạn mục kể từ cuối thập niên 1970. Trong các nước ASEAN hiện đã có khoảng 67 triệu hộ gia đình được liệt vào diện “tầng lớp tiêu dùng” với thu nhập vượt mức mà họ có thể mua sắm có phần thoải mái hơn. Con số này có thể sẽ tăng gấp đôi lên đến 125 triệu hộ vào năm 2025, và sẽ tạo ra một thị trường tiêu thụ nòng cốt trong tương lai. ASEAN cũng là quê hương của 227 công ty trong số các công ty lớn nhất trên thế giới. Vào năm 2006, có 49 công ty trong danh sách Forbes Toàn cầu 2000 có trụ...

Read More
Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
Jun14

Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)

Nguyễn Thành Trung Trích từ Sổ tay Thuật ngữ Quan hệ Quốc tế Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập vào ngày 8/8/1967 thông qua Tuyên bố ASEAN, hay còn gọi là Tuyên bố Bangkok, được ký bởi ngoại trưởng 5 nước thành viên sáng lập là Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. ASEAN không phải tổ chức khu vực đầu tiên được thành lập ở Đông Nam Á. Năm 1961, Hiệp hội Đông Nam Á (Association of Southeast Asia: ASA) ra đời, nối kết Liên bang Malaya (bây giờ là Malaysia và Xingapo), Philippin, và Thái Lan. Năm 1963, Indonesia, Liên bang Malaya, và Philippin còn thành lập tổ chức Maphilindo, trong một nỗ lực thúc đẩy hợp tác giữa 3 quốc gia này. Nhưng hợp tác bên trong ASA và Maphilindo bị tổn hại nghiêm trọng bởi các cuộc tranh chấp lãnh thổ giữa các nước thành viên cũng như bất đồng đối với việc thành lập Liên bang Malaysia. Kết quả, Maphilindo chỉ tồn tại từ năm 1963 cho đến khi ASEAN thay thế nó vào năm 1967. ASA cũng chỉ tồn tại chính thức từ năm 1961 đến năm 1967, đóng cửa một thời gian ngắn sau khi ASEAN được thành lập. Mặc dù mục tiêu công khai của ASEAN khi được tuyên bố thành lập là hợp tác kinh tế và văn hoá-xã hội, nhưng thực chất đây là một tập hợp chính trị giữa các nước thành viên nhằm ngăn chặn nguy cơ chủ nghĩa cộng sản (cả từ bên ngoài và bên trong), đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến tranh ở Việt Nam khi đó đang gây nên những tác động lớn đến tình hình khu vực. Trải qua hơn 40 năm tồn tại, cho tới nay ASEAN đã mở rộng bao gồm toàn bộ 10 quốc gia ở Đông Nam Á, trong đó Brunei gia nhập năm 1984, Việt Nam năm 1995, Lào và Myanmar năm 1997 và Campuchia năm 1999. Hiện ASEAN có trụ sở ban thư ký đặt tại Jakarta, Indonesia. Chức Tổng thư ký được luân phiên nắm giữ giữa các quốc gia thành viên theo thứ tự tên chữ cái tiếng Anh. Kể từ cuối năm 2008 khi Hiến chương ASEAN có hiệu lực, mỗi năm ASEAN tổ chức hai cuộc họp thượng đỉnh cấp nguyên thủ quốc gia để bàn thảo các vấn đề quan trọng đối với khu vực. Ngoài ra hàng năm ASEAN còn tổ chức hàng trăm cuộc họp ở các cấp khác nhau nhằm tăng cường hợp tác ở các lĩnh vực khác nhau giữa các quốc gia thành viên. Cho tới nay, ASEAN...

Read More
Ai là những người tiêu dùng trong tương lai ở Đông Nam Á?
Jun13

Ai là những người tiêu dùng trong tương lai ở Đông Nam Á?

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Jaana Remes & Ali Potia, WEF Khi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nhóm họp tại Kuala Lumpur trong một Diễn đàn Kinh tế Thế giới, họ phải cân nhắc nhiều điều khó quả quyết, xét từ quỹ đạo của nền kinh tế Trung Quốc, thì liệu Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) mới được thành lập vào đầu năm nay có giúp đưa sự năng động trong nền kinh tế của Đông Nam Á vươn lên một tầm cao mới hay không. Nhân khẩu học và mức độ chi tiết của sự tăng trưởng phải là một trong phần chủ đề trong những gì họ nghĩ tới. Câu hỏi đặt ra hiện nay không phải để tập trung vào việc tìm kiếm toàn bộ những thị trường tăng trưởng mà là để xác định các nhóm nhân khẩu học cụ thể nào có tiềm năng nhất. Sự thay đổi nhân khẩu học căn bản đang làm biến đổi thị trường tiêu thụ trên toàn thế giới. Trong quá khứ, sự tăng trưởng thị trường thường được thúc đẩy chủ yếu qua sự gia tăng dân số; ngày nay, mức thu nhập mới chính là động lực thúc đẩy. Tại Đông Nam Á, hai phần ba sự tăng trưởng tiêu thụ trong giai đoạn đến năm 2030 sẽ đến từ sự gia tăng mức chi tiêu theo bình quân đầu người, và một phần ba còn lại đến từ tốc độ tăng trưởng dân số. Sự gia tăng này được phân bổ không đều; vì vậy điều quan trọng là các công ty phụ thuộc vào thị trường tiêu thụ trong khu vực cần phải phát triển các chiến lược tăng trưởng chi tiết hơn, phân biệt rõ giữa sự gia tăng thu nhập và sự tăng trưởng dân số. Các công ty cần phải biết được thị trường tiêu thụ nào có sức mua lớn nhất, người dân ở nơi đó thường chi tiêu vào cái gì. Trong một thế giới đang già đi, thì Đông Nam Á quả là may mắn khi nó vẫn tiếp tục hưởng lợi đồng thời từ sự gia tăng dân số mạnh mẽ cũng như mức thu nhập tăng cao. Kết hợp lại, hai nguồn lực này sẽ giúp duy trì sự tăng trưởng tiêu thụ mạnh mẽ, thúc đẩy sự gia tăng liên tục GDP. Trong mỗi nhóm tuổi, tỷ lệ gia tăng dân số của khu vực sẽ nhanh hơn so với trung bình toàn cầu, và sẽ đóng góp 34% vào sự tăng trưởng tiêu thụ vào năm 2030, so với con...

Read More
Giải quyết nợ trong một thế giới ngập nợ
Jun08

Giải quyết nợ trong một thế giới ngập nợ

TS Đỗ Kim Thêm dịch, CTV Phía Trước Michael Spence, Project Syndicate Những gì đã xảy ra đối với việc làm giảm nợ? Trong những năm kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vào năm 2008, các biện pháp khắc khổ và điều chỉnh ngân sách đã được xem là khẩu hiệu của nền kinh tế toàn cầu. Và hiện nay, hơn bao giờ hết, nợ làm tăng thêm mối lo ngại về triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Trong một tài liệu nghiên cứu về các xu hướng của nợ sau cuộc khủng hoảng, Viện McKinsey Global lưu ý rằng kể từ năm 2008 tổng số nợ đã tăng lên khoảng 60 nghìn tỷ hay 75% GDP toàn cầu. Lấy ví dụ như nợ của Trung Quốc đã tăng gấp bốn lần kể từ năm 2007, và tỷ lệ nợ so với GDP là 282%, cao hơn so với nhiều nền kinh tế lớn khác, trong đó có cả Hoa Kỳ. (Trong năm 2015 có nhiều cách ước lượng về tình trạng nợ công của Việt Nam, thấp nhất là chiếm 62,2%, cao nhất là chiếm 110% so với GDP. Các sai lầm trong đối sách về nợ công của Việt Nam là giống Trung Quốc, ND.) Trong khi không thể tạo ra đủ tổng số cầu để đạt được tiềm năng tăng trưởng, nền kinh tế toàn cầu đang ngập nợ và ở trên con đường nguy hiểm. Nhưng để đánh giá rủi ro, phải xem xét một số yếu tố. Yếu tố đầu tiên, người ta phải xem các thành phần của nợ giữa các khu vực (gia đình, chính phủ, doanh nghiệp phi tài chính và các lĩnh vực tài chính). Sau rốt, tình cảnh khốn đốn trong các lĩnh vực này có tác dụng khác nhau cho toàn nền nền kinh tế. Như người ta nhận ra, nền kinh tế với tổng số nợ có mức độ tương đương và tương đối cao so với GDP biểu hiện sự khác biệt rõ rệt khi nói đến các thành phần của món nợ. Nợ quá mức trong gia đình là nguy hiểm đặc biệt, vì một cú sốc về giá tài sản (đặc biệt là bất động sản) làm thay đổi nhanh việc giảm tiêu thụ, làm suy yếu tăng trưởng, mất việc làm và kém đầu tư. Phục hồi từ một cú sốc như vậy là một tiến trình dài. Yếu tố thứ hai để xem xét là tăng trưởng theo danh nghĩa – đó là loại tăng trưởng thực tế cộng với lạm phát. Hiện nay, mức tăng trưởng đích thực...

Read More
Cẩm nang cho những thói quen lành mạnh trên web
May30

Cẩm nang cho những thói quen lành mạnh trên web

Doug Bernard, theo VOA (Hay, “Tôi đã bắt đầu lo lắng và bảo vệ sự riêng tư của mình trên mạng ra sao”) Ở mặt lợi nhất, Internet có thể biến máy tính hoặc thiết bị di động của bạn thành một thư viện nghiên cứu, rạp chiếu phim, một công cụ y tế hoặc một phương tiện để kết nối với bất cứ ai khác trên hành tinh. Đó là một nơi an toàn, rộng mở để bạn là chính mình và phát triển bản thân. Ở mặt hại nhất, Internet có thể trở thành một nơi tối tăm và đầy mối đe dọa – một công cụ để những kẻ trộm đánh cắp, để những công ty theo dõi và để những chính phủ đàn áp. Như người ta vẫn nói, chúng ta biến Internet thành thế nào thì nó ra thế ấy. Thông tin có thể lưu thông tự do, nhưng có rất nhiều thế lực muốn chặn dòng chảy thông tin trên Internet và trừng phạt những người tìm cách kháng cự. Đặc biệt, một số chính phủ đang ra sức dựng tường ngăn cách một số nơi trên Internet bằng cách lọc và chặn những gì người ta có thể nhìn thấy. Những chính phủ khác thì đang lợi dụng tính chất rộng mở của Internet để theo dõi những cá nhân và trừng phạt họ về những gì họ làm trên mạng. Khi những công nghệ theo dõi và kiểm duyệt trở nên tân tiến thì những công cụ mới dành cho máy tính hoặc thiết bị di động của bạn cũng vậy, giúp bảo vệ sự riêng tư của bạn và vượt qua sự kiểm duyệt Internet. Hãy suy nghĩ về công trình này như một cẩm nang giúp tránh kiểm duyệt Internet và ẩn danh. Đây là phần tổng quan cơ bản về những thách thức và cách thức để kháng cự, nhấn mạnh đến tính chất “cơ bản.” Đây không phải là bộ quy tắc hoàn chỉnh, bất di bất dịch, và bất biến. Thay vào đó, hãy xem đây là một chỉ dẫn khái quát bàn về một số khái niệm chủ chốt và giới thiệu một số công cụ có thể giúp bạn giữ cho Internet tương đối tự do và an toàn. Hãy nhớ Tránh kiểm duyệt không phải là ẩn danh: Vượt tường lửa không đồng nghĩa với ẩn danh trên mạng. Một số trong những công cụ mà chúng ta sẽ tập trung bàn tới sẽ giúp bạn vừa tránh được những biện pháp ngăn chặn vừa bảo vệ được danh tính của mình khi...

Read More
Bàn về cấm đoán trong kinh tế (Bài 2)
May19

Bàn về cấm đoán trong kinh tế (Bài 2)

Thuốc lá lậu và các chính khách cứng đầu, khó dạy Phạm Nguyên trường dịch John Attarian “Trong lịch sử chỉ có một điều chắc chắn: nhân loại không thể dạy được”, Winston Churchill đã nói với thực khách như thế trong một buổi tối vào tháng 1 năm 1941[1]. Lúc đó ông đang thảo luận về quan hệ quốc tế, nhưng câu đó cũng nhắm vào những sai lầm ngớ ngẩn về mặt kinh tế của các chính khách. Thực ra, những ngôn từ sáng suốt của Churchill cần phải được khắc lên tường của toà nhà nghị viện bang Michigan ở Lansing. Bang Michigan đang vật lộn với vấn đề buôn lậu thuốc lá. Buôn lậu và những tội phạm liên quan với nó đang là vấn đề đau đầu và ngày càng xấu hơn. Nhưng chính quyền bang chỉ nên tự trách mình. Michigan tạo ra vấn đề buôn lậu vào năm 1994, đấy là khi họ tăng thuế từ 25 xu một bao lên 75 xu một bao – nghĩa là tăng tới 200%[2]. Tăng thuế là nhằm tăng thu nhập bị mất do giảm thuế đánh vào tài sản và hạn chế việc hút thuốc lá. (Rõ ràng là có sức ép giữa hai mục tiêu). Thuế thậm chí không làm tăng thêm được số tiền mà người ta kì vọng[3]. Nhưng tăng thuế đã kích thích tệ buôn lậu thuốc lá. Do tăng giá bán lẻ mà thuốc lá ở Michigan đắt hơn thuốc lá ở những bang có thuế suất thấp hơn. Giá càng chênh lệch thì càng kích thích người ta mua ở chỗ rẻ hơn, rồi vận chuyển tới chỗ đắt hơn và bán mà không nộp thuế. Khi giá thuốc lá của người buôn lậu rẻ hơn giá thuốc lá hợp pháp (do thuế khóa mà ra), anh ta sẽ có người mua. Khi thuế môn bài thấp, lợi nhuận của người buôn lậu cũng thấp và vì vậy mà không đáng làm. Nhưng khi thuế muôn bài cao, khác biệt về giá cả giữa các vùng miền cũng sẽ cao. Do đó, muốn ngăn chặn nạn buôn lậu thuốc lá thì trước hết phải sửa đổi thuế suất. Cảnh báo của lịch sử  Đấy là tất cả vấn đề. Người ta tự hỏi vì sao những người chủ trương tăng thuế không biết điều đó. Nhưng điều làm cho những đau khổ của Michigan trở thành khủng khiếp lại đã được lịch sử cảnh báo nhiều lần về những điều sẽ xảy ra nếu bang này tăng thuế môn bài đối với thuốc lá. Hai thế kỉ trước,...

Read More
%d bloggers like this: