Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (II)
May11

Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (II)

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Hệ thống mà chúng ta gọi là chủ nghĩa tư bản mang lại hiệu quả đến lạ kỳ đồng thời cũng đem đến nhiều vấn đề. Về mặt tiêu cực, chủ nghĩa tư bản gây nên sự bất bình đẳng quá mức; nó ưu tiên lợi nhuận lên trên lợi ích lâu dài; nó khiến chúng ta vung tiền vào những sản phẩm không cần thiết và nó thúc đẩy sự lạm dụng các nguồn tài nguyên của thế giới với hậu quả tai hại tiềm tàng – và đó chỉ mới là sự khởi đầu. Bây giờ chúng ta đã khá quen thuộc với chủ nghĩa tư bản và khó có thể nhận ra mặt trái của nó. Nhưng điều đó không phải là lý do để ta ngừng mơ ước về một con đường mà chủ nghĩa tư bản có thể hướng tới trong một tương lai lý tưởng: Trong thế giới lý tưởng, ta sẽ không chỉ đổ lỗi mọi thứ lên các tập đoàn xấu. Có vẻ như người ta đã quen tay đổ lỗi cho các thương vụ xấu xa của các tập đoàn lớn. Nhưng, thành thật mà nói, có một nguyên nhân không mong muốn, và đáng quan tâm hơn, tạo ra các công việc nhàm chán, các bảng hiệu lòe loẹt, sự phá hoại môi trường và các thành phần có vấn đề trong thức ăn nhanh: chính là thị hiếu của chúng ta. Nói một cách ngắn gọn, vấn đề nằm ở chúng ta, những người tiêu dùng, những người có quyền lựa chọn nhất định những loại sản phẩm nào tạo được sự thích thú và dễ dàng sử dụng trong số muôn vàn hàng hóa. Và một khi mà thực tế nền tảng này được đặt ra, thì tất cả mọi thứ khác cũng chỉ là kết quả của nó. Các công ty không phải là những kẻ làm xấu đi bộ mặt của thế giới. Mà nguyên nhân là chính thị hiếu của chúng ta, thứ mà các công ty được lập ra để đáp ứng nhu cầu của nó. Xem thêm: Phần I Những người đang điều hành các công ty thức ăn nhanh, trong thâm tâm toan tính của mình, không hề nghĩ rằng việc kinh doanh của họ là lý tưởng, hay cơ hội việc làm mà họ tạo ra là nhân từ. Họ không bị thôi thúc bởi các mong muốn chắc nịt nhằm nấu những món ăn vô bổ hay tạo ra những người làm công bị trả lương thấp...

Read More
Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (I)
May05

Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (I)

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Hệ thống mà chúng ta gọi là chủ nghĩa tư bản mang lại hiệu quả đến lạ kỳ đồng thời cũng đem đến nhiều vấn đề. Về mặt tiêu cực, chủ nghĩa tư bản gây nên sự bất bình đẳng quá mức; nó ưu tiên lợi nhuận lên trên lợi ích lâu dài; nó khiến chúng ta vung tiền vào những sản phẩm không cần thiết và nó thúc đẩy sự lạm dụng các nguồn tài nguyên của thế giới với hậu quả tai hại tiềm tàng – và đó chỉ mới là sự khởi đầu. Bây giờ chúng ta đã khá quen thuộc với chủ nghĩa tư bản và khó có thể nhận ra mặt trái của nó. Nhưng điều đó không phải là lý do để ta ngừng mơ ước về một con đường mà chủ nghĩa tư bản có thể hướng tới trong một tương lai lý tưởng: Trong thế giới lý tưởng, ta sẽ dành ít thời gian hơn để nói về chỉ số Dow Jones. Dow Jones, chỉ số tài chính uy tín nhất trên thế giới, được nước Mỹ nôn nóng theo dõi hằng ngày, khiến cho nó trở thành một con số rất chính xác, được công bố rộng rãi trên các bản tin và chúng ta có xu hướng coi trọng nó với một mức độ cao. Những con số tài chính này dường như đang nói với chúng ta điều gì đó với tầm quan trọng to lớn. Nó gợi ý câu trả lời cho những câu hỏi vĩ đại về sự hiện hữu: mọi thứ sẽ trở nên tốt hơn hay xấu đi, có phải Thế giới này đang làm điều đúng đắn? Cuộc sống trên trái đất thì như thế nào? Rất đáng để đặt ra những câu hỏi như vậy và suy xét về chúng thật kỹ lưỡng. Đây là điều mà các triết gia thường thích làm từ xưa đến nay. Nhưng thật ra những con số kia không phải là câu trả lời cho các vấn đề trên của chúng ta, câu hỏi về mối liên hệ giữa các con số tài chính Dow Jones và điều gì đang thực sự diễn ra trong cuộc sống của loài người (thịnh hay suy) là thứ khó nắm bắt hơn. Không phải là không có kết nối nào. Khả năng tài chính của các công ty lớn của Hoa Kỳ đều có những liên hệ xa xôi và gián tiếp vào vấn đề kinh tế trong cuộc sống của tất cả mọi người. Tuy nhiên,...

Read More
Quan niệm chủng tộc chính thức cáo chung
Apr19

Quan niệm chủng tộc chính thức cáo chung

BS Nguyễn Hoài Vân Quan niệm chủng tộc vừa chính thức cáo chung với tuyên cáo của một tập hợp khoa học gia thuộc nhiều lãnh vực, đăng trên tạp chí Science. Tuyên cáo này kêu gọi các viện hàn lâm, viện nghiên cứu, cơ quan y tế quốc gia, các đại học khắp thế giới ngừng sử dụng quan niệm chủng tộc trong những công trình khoa học. Quan niệm chủng tộc được cấu tạo bởi tâm lý con người qua những yếu tố xã hội và chính trị. Nó không có tính xác thực trên phương diện khoa học khách quan. Thật vậy, việc so sánh gènes cho thấy hai hiện tượng sau : 1) Khác biệt giữa hai cá nhân nhiều hơn trung bình khác biệt giữa hai nhóm người được coi như thuộc “chủng tộc” khác nhau. Thí dụ giữa một nhóm người Thụy Điển và một nhóm người Mali, trung bình có ít khác biệt trong sự biến đổi của các gènes hơn là giữa hai cá nhân trong cùng nhóm Thụy Điển hay cùng nhóm Mali. 2) Trong cấu trúc di truyền của con người, không có đặc tính nào tương ứng với sự phân chia chủng tộc. Ngược lại, những biến đổi của các gènes diễn ra một cách liên tục, không hề bị gián đoạn bởi ranh giới chủng tộc. Chúng ta đều là hậu duệ của người di dân : Sự biến đổi của các gènes tương ứng với lịch sử di dân của nhân loại. Toàn bộ loài người nảy sinh ở Phi Châu trước khi di chuyển đến Trung Đông, rồi các nơi khác. Cấu trúc di truyền của họ không ngừng biến đổi trước khi được thiên nhiên lọc lựa. Không hề có một sự chuyển biến triệt để, đưa tới sự hình thành của chủng tộc. Thêm vào đó, các làn sóng di dân không ngừng nối tiếp nhau, cùng chiều hay theo chiều đối nghịch, khiến cho các chuyển biến gènes pha trộn một cách phức tạp, xóa nhòa một cách tuyệt đối những kỳ vọng phân định một chủng tộc thuần khiết. (Theo QdM 11/4/2016)   Share on Facebook Scridb filterLike this:Like...

Read More
Giáo dục đi đôi cùng phát triển
Apr13

Giáo dục đi đôi cùng phát triển

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Erna Solberg & Borge Brende, Project-Syndicate OSLO – Giáo dục là quyền con người. Và, cũng giống như những quyền con người khác, chúng không thể được xem thường. Hiên nay trên thế giới có 59 triệu trẻ em và 65 triệu thanh niên đang thất học. Hơn 120 triệu trẻ em không hoàn thành bậc giáo dục tiểu học. Đằng sau những đặc điểm này có những trẻ em và thanh niên bị từ chối không chỉ quyền lợi, mà còn những cơ hội: một cơ hội công bằng để có một công việc ổn định, để thoát khỏi nghèo khổ, để giúp đỡ gia đình, và để phát triển cộng đồng của họ. Năm nay, những người ra quyết định sẽ đặt quyền lợi của trẻ em lên hàng đầu với sự phát triển toàn cầu trong 15 năm tới. Họ nên đảm bảo rằng sẽ ưu tiên giáo dục lên vị trí hàng đầu. Thời hạn cho Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỉ đang tiến tới nhanh chóng. Chúng ta có trách nhiệm phải đảm bảo sẽ thực hiện được lời hứa đã làm vào đầu thiên niên kỉ: đảm bảo rằng tất cả trai gái khắp mọi nơi sẽ hoàn thành đầy đủ việc học tập cơ bản. Thử thách này rất khó khăn. Nhiều người không được đi học là khó nhất, vì họ sống trong những quốc gia vẫn còn nhiều xung đột, thiên tai, và dịch bệnh. Và sự thúc đẩy cuối cùng khó có thể được hoàn thành bởi sư tăng trưởng kinh tế gấp đôi ở một số nền kinh tế đang phát triển khiến nó dễ dàng hơn để mở rộng cơ hội. Tuy nhiên, chúng ta có thể thành công. Trải qua 15 năm, chính phủ và các cộng sự đã thể hiện rằng chính trị và những nỗ lực phối hợp có thể đem lại những kết quả rất lớn – bao gồm việc giảm số trẻ em và thanh niên còn thiếu sự giáo dục xuống một nửa. Hơn nữa, hầu hết các quốc gia đang có tình trạng cân bằng giới tính ở mức cơ bản. Giờ là lúc chúng ta cần đẩy mạnh nỗ lực để hoàn thành những gì đã bắt đầu. Tuy nhiên, chúng ta không cần phải ngừng việc giáo dục cơ bản. Trong nền kinh tế định hướng tri thức như ngày nay, để tới gần với chất lượng giáo dục và các cơ hội cho sự phát triển là hai việc khác nhau. Đó là lý do vì sao chúng ta...

Read More
Chủ nghĩa xã hội và dân chủ là hai khái niệm mâu thuẫn với nhau
Apr05

Chủ nghĩa xã hội và dân chủ là hai khái niệm mâu thuẫn với nhau

 Phạm Nguyên Trường dịch Sandy Ikeda, FEE Tại sao lại có quá nhiều thanh niên Mĩ bất ngờ tự gọi mình là người chủ nghĩa xã hội dân chủ đến như thế? Tôi cho rằng nhiều người trong số họ chỉ đơn giản là muốn tách mình ra khỏi những người xã hội chủ nghĩa đã từng ủng hộ các chế độ độc tài như Liên Xô cũ và nhà nước Trung Quốc Maoist hay những đang ủng hộ Bắc Triều Tiên mà thôi. Họ muốn thông báo rằng đối với họ, tự do chính trị cũng quan trọng như, ví dụ, công bằng về kinh tế. Nhưng dân chủ và chủ nghĩa xã hội có tương thích với nhau hay không? Không. Mặc dù một số mục tiêu của chủ nghĩa xã hội có thể là cao cả, nhưng phương tiện mà nó sử dụng về bản chất là mâu thuẫn với dân chủ. Rốt cuộc, “chủ nghĩa xã hội dân chủ” cũng chẳng khác gì “nô lệ tự nguyện”. Dân chủ Những người khác nhau gán cho thuật ngữ dân chủ những ý nghĩa khác nhau. Đối với một số người, dân chủ là mục đích của chính nó, mục đích mà người ta sẵn sàng hi sinh tính mạng để giành cho bằng được. Đối với những người khác, dân chủ là phương tiện tốt nhất để tạo ra chính phủ nhỏ gọn, có trách nhiệm trước các công dân hay phương tiện chuyển giao quyền lực chính trị một cách hòa bình. Vì vậy, như F.A. Hayek viết trong cuốn Đường về nô lệ, “Dân chủ thực chất là phương tiện, là một công cụ thiết thực để bảo vệ hòa bình trong xã hội và tự do cá nhân”. Nhưng tôi nghĩ rằng hầu như tất cả chúng ta đều có thể đồng ý rằng ý nghĩa thông thường của dân chủ gắn liền, chí ít là với khái niệm về quyền tự quyết và tự do thể hiện. Theo đó, người ta có xu hướng coi dân chủ là lá chắn nhằm chống lại những người có sức mạnh hơn mình. Chủ nghĩa xã hội Cũng như với thuật ngữ dân chủ, người ta có thể giải thích “chủ nghĩa xã hội” như là một mục đích hay là một phương tiện. Ví dụ, một số người coi chủ nghĩa xã hội là giai đoạn tiếp theo của “quy luật vận động của lịch sử” của Marx, trong đó, dưới chế độ chuyên chính vô sản, mỗi người đều làm theo năng lực và hưởng theo lao động. Phiên bản ôn hòa hơn...

Read More
1956- 2016: kỷ niệm 60 năm Giai phẩm, Nhân văn
Mar23

1956- 2016: kỷ niệm 60 năm Giai phẩm, Nhân văn

Đặng Tiến, diễn đàn Orléans, ngày 24-3-2007 Hiệu đính 07- 3- 2016 Trích từ Book Hunter LTS. Rất nhiều sách báo đã viết về vụ đàn áp những văn nghệ sĩ chủ trương tạp chí “Nhân văn” và các “Giai phẩm” văn thơ ở Miền Bắc Việt Nam năm 1956, tới nay là đúng 60 năm. Góc cạnh chủ yếu trong phần lớn các bài viết là sự đàn áp trí thức trong một chế độ toàn trị. Điều này không sai, và bài viết mà chúng tôi đăng lại mới đây của nhà văn Lê Hoài Nguyên, tên thật là Thái Kế Toại, nguyên Đại tá công an, công tác tại A25 (chuyên theo dõi văn nghệ sĩ và văn hóa), nhấn mạnh tới khía cạnh  “NVGP trước hết là một trào lưu tư tưởng, một cuộc cách mạng văn học đòi hỏi dân chủ hóa ở miền Bắc Việt Nam năm 1954-1960” góp thêm những chứng từ trong chiều hướng đó của một người trong bộ máy. Tuy nhiên, có phải đó là khía cạnh duy nhất (hay duy nhất đáng lưu ý) về vụ án văn học – chính trị này? Kinh nghiệm cho thấy ta luôn luôn cần cảnh giác với những thông điệp mà Đảng Công sản muốn đưa ra, nói một chuyện nhưng đằng sau lại ẩn giấu nhiều chuyện khác, thường là quan trọng hơn. Bài viết dưới đây của Đặng Tiến phân tích vụ án dưới một “góc nhìn khác” (mượn chữ của nhà báo Trương Duy Nhất), gợi cho người đọc những câu hỏi lý thú liên quan tới cuộc tranh giành quyền lực ở chóp bu ĐCSVN, những câu hỏi không phải không liên quan tới tình hình đất nước hiện nay. Bài viết đã được đăng trên mạng Talawas năm 2007, tác giả hiệu đính lại và gửi Diễn Đàn nhân kỉ niệm 60 năm vụ án. Xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc. *** Giai phẩm và Nhân văn là tên hai ấn phẩm khác nhau. Giai phẩm là một tuyển tập thơ văn, phát hành đầu năm 1956 tại Hà Nội, ra được năm kỳ; Nhân văn là một tờ báo không định kỳ, xuất bản cuối 1956, ra được 5 số. Nhiều người có tên trong tuyển tập trước hợp tác với tờ báo sau. Nhưng cụm từ “Nhân văn Giai phẩm” ta thường nghe, tự thân nó là một thành ngữ vô nghĩa. Báo Nhân Văn và Giai phẩm 1956 Đảng quyền Hà Nội, cuối năm 1956 đã gôm hai tên lại với nhau thành một bản án văn học và chính trị. Thời đó “bọn“, “phần tử ” Nhân văn-Giai phẩm là một lời buộc tội nặng nề. Nhưng đồng thời ở miền...

Read More
Tổng quan về nền giáo dục Athens cổ đại
Mar22

Tổng quan về nền giáo dục Athens cổ đại

Trường Sơn, CTV Phía Trước Ngày 13 tháng 3 năm 2016 Giới thiệu chung Athens là trung tâm giáo dục, học thuật và văn hóa của Hy Lạp cổ đại, cái nôi của nền văn minh và thế giới tinh thần phương Tây. Mục đích chính của nền giáo dục Athens cổ đại là làm cho công dân được lớn lên trong nghệ thuật và mọi thành tựu tri thức, cũng như giúp họ luôn sẵn sàng cho thời bình và thời chiến. Trọng tâm thứ nhất của nền giáo dục sơ khai nhưng ưu việt này là bồi đắp song song phẩm chất đạo đức và khả năng thể chất của những học sinh. Tinh thần của nền giáo dục Athens có thể được tóm tắt trong một phương châm đã trở thành nền tảng của hầu hết nền giáo dục trên hành tinh này: Một trí tuệ lành mạnh trong một cơ thể tráng kiện[1]. Còn trọng tâm thứ hai là xây dựng ý thức về nền dân chủ và ý thức công dân song song với giáo dục con người. Các bậc giáo dục Tiểu học Giáo dục trí tuệ Ngay từ lúc 6 tuổi, trẻ em Athen đã được dạy tại nhà, có những đứa trẻ sớm làm học trò của những bậc thầy sư phạm. Bọn trẻ được dạy những điều căn bản về đạo đức, đến năm 7 tuổi thì chính thức bước vào chương trình giáo dục tiểu học. Bây giờ, những đứa trẻ được dạy cách đọc và viết, cũng như cách đếm và vẽ, cùng những bài học về âm nhạc và thể dục. Những bài học vỡ lòng từ cách đây hơn hai thiên niên kỷ đã được thiết kế rất bài bản, khởi đầu với bài học về chữ cái, rồi âm tiết, sau đó là kiến thức về từ vựng từ và cấu thức câu. Kỹ năng đọc và viết được dạy cùng một lúc. Khi những trẻ đã có thể đọc toàn bộ một quyển sách, chúng phải thường xuyên đọc thơ và học thuộc lòng. Những bài thơ quan trọng nhất với người Athens chính là những trích đoạn trong hai trường ca bất tử mà Homer để lại cho họ – Illiad và Odyssey. Điều quan trọng nhất là một nền giáo dục tiểu học tiến bộ như vậy lại dành cho tất cả cư dân của thành Athens, nghĩa là kể cả người nghèo. Tuy nhiên, trẻ em trong những gia đình thuộc thượng tầng xã hội sẽ được đào tạo chính quy và bài bản hơn, bởi phụ huynh của chúng luôn...

Read More
Tại sao làm việc lại dễ dàng hơn tình yêu rất nhiều?
Mar19

Tại sao làm việc lại dễ dàng hơn tình yêu rất nhiều?

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Chúng ta đang ở trong một nền văn hóa hòa hợp cao với những thứ đẹp đẽ và đầy xúc cảm về tình yêu; chúng ta biết những điểm mạnh và thể hiện cái ngây ngất của tình yêu trong những bộ phim và ca khúc. Thông thường, làm việc là một việc nặng nề, và có chút buồn chán – việc mà chúng ta phải làm để trả chi phí sinh sống. Và tuy nhiên những việc đang bãi công thường xảy ra, cho dù chúng thiếu sự say mê, trong thực tế những việc đó lại trở nên dễ dàng hơn, thú vị hơn và sau cùng lại là việc nhân đạo của cuộc sống. Có một số lý do sau đây: Đầu tiên: Bạn cần trở nên chuyên nghiệp Làm việc yêu cầu tất cả những người bước qua cánh cửa văn phòng phải ứng xử “một cách chuyên nghiệp”. Và việc ứng xử chuyên nghiệp cơ bản có nghĩa là những tình huống nơi mà bạn dễ dàng bị nổ tung, bị sỉ nhục, nguyền rủa đến phát khóc, và công việc đòi hỏi bạn phải tự xử lý bằng sự kiên nhẫn bình tĩnh lẫn thận trọng. Ở nơi làm việc, bạn không thể thực sự “là chính mình” cũng như những người xung quanh mình – điều này nghe có vẻ hơi giả tạo và do đó dẫn đến giả dối và không thật, tuy nhiên thì sự thiếu trung thực trong thực tế có thể là một sự phát triển vô cùng đáng hoan nghênh sau khi chúng ta dành thời gian ở môi trường nơi mọi người cảm thấy nhiệm vụ của họ trở nên hoàn toàn chân thật, đúng với những tâm trạng và lo âu bên trong họ. Thứ hai: Bạn được đào tạo Giả định hầu hết các công việc mà những người bắt đầu làm nó không biết những tiểu tiết đầu về việc đó. Bạn không thể hy vọng mình sẽ biết về máy móc hay những cách thức làm việc chỉ thông qua trực giác của mình – và vì thế bạn được gửi đến những chương trình đào tạo và có được những tài liệu chỉ dẫn rộng hơn để tìm hiểu. Có lẽ sẽ mất hai năm trước khi bạn có thể hiểu mọi thứ một cách rõ ràng. Không có những sự xa xỉ như vậy cho những đôi tình nhân, những người “có” được một người khác bởi bản năng tức thì và lấy nhận thức nhanh nhạy làm...

Read More
%d bloggers like this: