Bàn về cấm đoán trong kinh tế (Bài 2)
May19

Bàn về cấm đoán trong kinh tế (Bài 2)

Thuốc lá lậu và các chính khách cứng đầu, khó dạy Phạm Nguyên trường dịch John Attarian “Trong lịch sử chỉ có một điều chắc chắn: nhân loại không thể dạy được”, Winston Churchill đã nói với thực khách như thế trong một buổi tối vào tháng 1 năm 1941[1]. Lúc đó ông đang thảo luận về quan hệ quốc tế, nhưng câu đó cũng nhắm vào những sai lầm ngớ ngẩn về mặt kinh tế của các chính khách. Thực ra, những ngôn từ sáng suốt của Churchill cần phải được khắc lên tường của toà nhà nghị viện bang Michigan ở Lansing. Bang Michigan đang vật lộn với vấn đề buôn lậu thuốc lá. Buôn lậu và những tội phạm liên quan với nó đang là vấn đề đau đầu và ngày càng xấu hơn. Nhưng chính quyền bang chỉ nên tự trách mình. Michigan tạo ra vấn đề buôn lậu vào năm 1994, đấy là khi họ tăng thuế từ 25 xu một bao lên 75 xu một bao – nghĩa là tăng tới 200%[2]. Tăng thuế là nhằm tăng thu nhập bị mất do giảm thuế đánh vào tài sản và hạn chế việc hút thuốc lá. (Rõ ràng là có sức ép giữa hai mục tiêu). Thuế thậm chí không làm tăng thêm được số tiền mà người ta kì vọng[3]. Nhưng tăng thuế đã kích thích tệ buôn lậu thuốc lá. Do tăng giá bán lẻ mà thuốc lá ở Michigan đắt hơn thuốc lá ở những bang có thuế suất thấp hơn. Giá càng chênh lệch thì càng kích thích người ta mua ở chỗ rẻ hơn, rồi vận chuyển tới chỗ đắt hơn và bán mà không nộp thuế. Khi giá thuốc lá của người buôn lậu rẻ hơn giá thuốc lá hợp pháp (do thuế khóa mà ra), anh ta sẽ có người mua. Khi thuế môn bài thấp, lợi nhuận của người buôn lậu cũng thấp và vì vậy mà không đáng làm. Nhưng khi thuế muôn bài cao, khác biệt về giá cả giữa các vùng miền cũng sẽ cao. Do đó, muốn ngăn chặn nạn buôn lậu thuốc lá thì trước hết phải sửa đổi thuế suất. Cảnh báo của lịch sử  Đấy là tất cả vấn đề. Người ta tự hỏi vì sao những người chủ trương tăng thuế không biết điều đó. Nhưng điều làm cho những đau khổ của Michigan trở thành khủng khiếp lại đã được lịch sử cảnh báo nhiều lần về những điều sẽ xảy ra nếu bang này tăng thuế môn bài đối với thuốc lá. Hai thế kỉ trước,...

Read More
Tôi chỉ bầu cho người cứu biển
May17

Tôi chỉ bầu cho người cứu biển

Hà Thủy Nguyên Cách đây mấy hôm, nhà tôi được nhận một bản danh sách dài các ứng cử viên Quốc hội. Đó là những gương mặt xa lạ, chỉ có thể nhận diện được bằng cái ảnh, cái tên, ngày tháng năm sinh, bằng cấp và chức vụ. Từ trước đến nay, hết lần này đến lần khác, chúng ta phải bầu cử cho những người chúng ta không biết, để vận hành một quốc hội không đại diện cho chúng ta, và đề xuất những giải pháp không giúp cho xã hội của chúng ta tốt lên. Các bạn có muốn việc này tiếp tục tiếp diễn trong nhiệm kỳ này, và cả những nhiệm kỳ sau nữa? Trong lúc cơn sóng truyền thông về Quốc hội đang ở giai đoạn nóng bỏng, thì thiên tai diễn ra, với hiện tượng cá chết hàng loạt ven biển miền Trung. Chúng ta đã chứng kiến điều gì? Chính quyền vào cuộc một cách chậm trễ và miễn cưỡng, không đưa ra được kết luận đáng tin về nguyên nhân gây cá chết, không cứu trợ ngư dân kịp thời, và đương nhiên không thể đưa ra được giải pháp cứu biển miền Trung. Đó là thử thách đầu tiên với nội các mới, và họ đã thất bại, đa phần dân chúng không còn tin tưởng vào họ thêm bất cứ lần nào nữa. Và các bạn có muốn Quốc hội sắp tới cũng giống như họ? Nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra, nhiều người đã lên tiếng, từ cách ôn hòa nhất cho đến cách bốc đồng nhất, từ một lối nói lý trí bằng khoa học cho đến những tiếng kêu thảm thiết của nỗi đau. Thế nhưng, những gì chúng ta nhận được vẫn là sự im lặng, với những câu trả lời vô trách nhiệm, mang tính chất “câu giờ”. Và các bạn muốn mọi chuyện chỉ dừng ở đó? Chúng ta có một cơ hội để thể hiện quyền lực của chúng ta, đó là bằng phiếu bầu. “TÔI CHỈ BẦU CHO NGƯỜI CỨU BIỂN”. Đó là thông điệp của chúng tôi. Đây là một thử thách với các đại biểu Quốc hội. Ai trong số họ sẽ là người tận dụng được các năng lực cá nhân và vị thế xã hội của mình để đưa ra giải pháp trong việc giải quyết tình trạng ô nhiễm biển,đời sống khó khăn của ngư dân ở biển miền Trung và tình trạng du lịch đình trệ. Những ai có thể đưa ra giải pháp thực tiễn trong lúc này, họ chắc chắn...

Read More
Nước nào có nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới?
May16

Nước nào có nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới?

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Joe Myers, WEF Miến Điện là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, theo báo cáo Toàn cảnh Kinh tế Thế giới mới đây của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). GDP của nước này dự kiến sẽ tăng 8,6% trong năm nay. Những cải cách về chính trị và kinh tế, từng làm mưa làm gió trên các trang đầu của những tờ báo trên toàn thế giới, đã hỗ trợ cho sự tăng trưởng kinh tế của nước này. Theo Ngân hàng Thế giới, sự gia tăng chỉ số tin cậy của nhà đầu tư và người tiêu dùng, cùng với sự phát triển của kim ngạch xuất khẩu, là các nguyên nhân thúc đẩy nền kinh tế. Tuy nhiên, sự nghèo đói và bất bình đẳng vẫn còn là một vấn đề quan trọng của quốc gia này. Điều đó cũng đúng với các nền kinh tế tuy không phải là lớn nhất hay phát triển nhất nhưng hiện đang nhanh chóng mở rộng trên thế giới. Bản đồ của IMF cho thấy tình hình của các khu vực trên thế giới. Nó chỉ rõ sự tăng trưởng nhanh chóng trải qua nhiều nước ở khu vực châu Á và châu Phi. Bờ Biển Ngà theo sau Miến Điện ở vị trí thứ hai, với mức tăng trưởng GDP dự kiến 8,5% trong năm nay. Đứng thứ ba trong danh sách là Bhutan, với mức 8,4%. Các quốc gia khác dự đoán sẽ trở lại mức tăng trưởng cao bao gồm Ấn Độ, Lào và Tanzania. Một phiên bản mang tính tương tác của bản đồ này, cho thấy sự tăng trưởng từ năm 1980 đến năm 2021 có thể được tìm thấy tại đây. Dự đoán gì về các nền kinh tế tiên tiến và các thị trường mới nổi? Người ta dự đoán các nền kinh tế tiên tiến sẽ tăng trưởng vào khoảng 2% trong năm nay và năm kế. Nhưng Nhật Bản là một ngoại lệ, theo dự đoán hồi tháng Tư cho thấy sự tăng trưởng của nước này sẽ ít hơn 1% trong năm nay và sẽ có tăng trưởng âm trong năm tiếp theo. Xét toàn diện, các dự đoán đều thấp hơn kể từ tháng Giêng năm 2016. Các thị trường mới nổi vẫn được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, dẫn đầu là Ấn Độ với hơn 7% và Trung Quốc với hơn 6%. Dù Trung Quốc đã luôn công bố sự chậm lại trong tăng trưởng và quá trình chuyển đổi của nền kinh tế. Nhưng...

Read More
Bàn về cấm đoán trong kinh tế
May12

Bàn về cấm đoán trong kinh tế

Phạm Nguyên Trường dịch John Meadowcroft, Institute of Economic Affairs Mại dâm[1] Dẫn nhập Mại dâm là cung ứng dịch vụ tình dục để lấy tiền[2]. Mặc dù mại dâm không có mặt trong tất cả các xã hội mà ta từng biết, nhưng nó là thực tiễn đã từng tồn tại trên tất cả các các châu lục trong hàng ngàn năm và trong những nền văn hóa khác nhau và vì vậy mà đã được mệnh danh là “nghề lâu đời nhất thế giới”. Người bán dâm có thể là đàn ông hay đàn bà, mặc dù dân chúng và các học giả quan tâm nhiều nhất đến việc bán dâm của đàn bà cho đàn ông. Đấy là điều không đáng ngạc nhiên vì hiện tượng mại dâm đàn bà-đàn ông chiếm phần chủ yếu trong quan hệ tình dục mang tính thương mại, mặc dù hiện tượng mại dâm đồng tính nam cũng khá thịnh hành, cũng như mại dâm đàn ông-đàn bà và mại dâm đồng tính nữ nữa (Diana, 1985; Perkins and Bennett, 1985; Ringdal, 2004). Vì vậy, Ericsson (1980: 349) nhận xét rằng “Đáng lẽ phân đều giữa hai giới thì mại dâm lại có đặc điểm là có khá nhiều người bán dâm là đàn ông, còn số khách hàng là nữ giới lại tương đối ít”. Mặc dù là hiện tượng phổ biến, nhưng tại nhiều nước trên thế giới, mại dâm vẫn bị coi là phi pháp, còn ở những nơi mà nó được coi là hợp pháp thì nhiều hoạt động cần thiết cho mại dâm lại bị coi là phi pháp. Bài này khẳng định rằng cấm đoán mại dâm và những biện pháp khác của chính phủ nhằm ngăn chặn thị trường dịch vụ tình dục là vi phạm những quyền căn bản của công dân và là chính sách xã hội tồi dở. Thứ nhất, việc ngăn chặn như thế là vi phạm quyền căn bản của cá nhân trong việc tự do quan hệ tình dục với đối tác mà họ lựa chọn; nhà nước tìm cách ngăn chặn đàn ông và đàn bà trưởng thành tìm kiếm đối tác tình dục là việc làm vô đạo đức. Thứ hai, họ tạo ra thêm chi phí cho người bán dâm, cho khách hàng của họ và xã hội nói chung. Sau phần dẫn nhập, bài này sẽ trình bày những thị trường mại dâm trong xã hội đương thời và ba hệ thống pháp luật thường thấy trong việc quản lí hiện tương mại dâm. Sau đó sẽ trình bày những luận cứ căn...

Read More
Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (II)
May11

Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (II)

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Hệ thống mà chúng ta gọi là chủ nghĩa tư bản mang lại hiệu quả đến lạ kỳ đồng thời cũng đem đến nhiều vấn đề. Về mặt tiêu cực, chủ nghĩa tư bản gây nên sự bất bình đẳng quá mức; nó ưu tiên lợi nhuận lên trên lợi ích lâu dài; nó khiến chúng ta vung tiền vào những sản phẩm không cần thiết và nó thúc đẩy sự lạm dụng các nguồn tài nguyên của thế giới với hậu quả tai hại tiềm tàng – và đó chỉ mới là sự khởi đầu. Bây giờ chúng ta đã khá quen thuộc với chủ nghĩa tư bản và khó có thể nhận ra mặt trái của nó. Nhưng điều đó không phải là lý do để ta ngừng mơ ước về một con đường mà chủ nghĩa tư bản có thể hướng tới trong một tương lai lý tưởng: Trong thế giới lý tưởng, ta sẽ không chỉ đổ lỗi mọi thứ lên các tập đoàn xấu. Có vẻ như người ta đã quen tay đổ lỗi cho các thương vụ xấu xa của các tập đoàn lớn. Nhưng, thành thật mà nói, có một nguyên nhân không mong muốn, và đáng quan tâm hơn, tạo ra các công việc nhàm chán, các bảng hiệu lòe loẹt, sự phá hoại môi trường và các thành phần có vấn đề trong thức ăn nhanh: chính là thị hiếu của chúng ta. Nói một cách ngắn gọn, vấn đề nằm ở chúng ta, những người tiêu dùng, những người có quyền lựa chọn nhất định những loại sản phẩm nào tạo được sự thích thú và dễ dàng sử dụng trong số muôn vàn hàng hóa. Và một khi mà thực tế nền tảng này được đặt ra, thì tất cả mọi thứ khác cũng chỉ là kết quả của nó. Các công ty không phải là những kẻ làm xấu đi bộ mặt của thế giới. Mà nguyên nhân là chính thị hiếu của chúng ta, thứ mà các công ty được lập ra để đáp ứng nhu cầu của nó. Xem thêm: Phần I Những người đang điều hành các công ty thức ăn nhanh, trong thâm tâm toan tính của mình, không hề nghĩ rằng việc kinh doanh của họ là lý tưởng, hay cơ hội việc làm mà họ tạo ra là nhân từ. Họ không bị thôi thúc bởi các mong muốn chắc nịt nhằm nấu những món ăn vô bổ hay tạo ra những người làm công bị trả lương thấp...

Read More
Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (I)
May05

Chủ nghĩa tư bản lý tưởng (I)

Ka Đặng chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Hệ thống mà chúng ta gọi là chủ nghĩa tư bản mang lại hiệu quả đến lạ kỳ đồng thời cũng đem đến nhiều vấn đề. Về mặt tiêu cực, chủ nghĩa tư bản gây nên sự bất bình đẳng quá mức; nó ưu tiên lợi nhuận lên trên lợi ích lâu dài; nó khiến chúng ta vung tiền vào những sản phẩm không cần thiết và nó thúc đẩy sự lạm dụng các nguồn tài nguyên của thế giới với hậu quả tai hại tiềm tàng – và đó chỉ mới là sự khởi đầu. Bây giờ chúng ta đã khá quen thuộc với chủ nghĩa tư bản và khó có thể nhận ra mặt trái của nó. Nhưng điều đó không phải là lý do để ta ngừng mơ ước về một con đường mà chủ nghĩa tư bản có thể hướng tới trong một tương lai lý tưởng: Trong thế giới lý tưởng, ta sẽ dành ít thời gian hơn để nói về chỉ số Dow Jones. Dow Jones, chỉ số tài chính uy tín nhất trên thế giới, được nước Mỹ nôn nóng theo dõi hằng ngày, khiến cho nó trở thành một con số rất chính xác, được công bố rộng rãi trên các bản tin và chúng ta có xu hướng coi trọng nó với một mức độ cao. Những con số tài chính này dường như đang nói với chúng ta điều gì đó với tầm quan trọng to lớn. Nó gợi ý câu trả lời cho những câu hỏi vĩ đại về sự hiện hữu: mọi thứ sẽ trở nên tốt hơn hay xấu đi, có phải Thế giới này đang làm điều đúng đắn? Cuộc sống trên trái đất thì như thế nào? Rất đáng để đặt ra những câu hỏi như vậy và suy xét về chúng thật kỹ lưỡng. Đây là điều mà các triết gia thường thích làm từ xưa đến nay. Nhưng thật ra những con số kia không phải là câu trả lời cho các vấn đề trên của chúng ta, câu hỏi về mối liên hệ giữa các con số tài chính Dow Jones và điều gì đang thực sự diễn ra trong cuộc sống của loài người (thịnh hay suy) là thứ khó nắm bắt hơn. Không phải là không có kết nối nào. Khả năng tài chính của các công ty lớn của Hoa Kỳ đều có những liên hệ xa xôi và gián tiếp vào vấn đề kinh tế trong cuộc sống của tất cả mọi người. Tuy nhiên,...

Read More
Bốn trụ cột của nạn tham nhũng và cách chống tham nhũng
Apr21

Bốn trụ cột của nạn tham nhũng và cách chống tham nhũng

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Adam Blackwell, Bộ trưởng An ninh Đa chiều, OAS, WEF Yếu tố lớn nhất trong việc nhận biết tính hợp pháp của các lãnh đạo, chính quyền và các tổ chức đoàn thể (dù là công khai, cá nhân hay phi lợi nhuận) có lẽ là niềm tin từ người dân dành cho họ. Tham nhũng, hay thậm chí chỉ là cách nhìn nhận về vấn đề tham nhũng, sẽ hủy hoại niềm tin này. Nó không chỉ ngấm ngầm hủy hoại chế độ dân chủ và các điều luật pháp đã ban hành mà còn đánh vào cả nền kinh tế cũng như cuộc sống của từng cá nhân, đồng thời việc này thúc đẩy các hành vi phạm pháp và nền kinh tế trái phép. Tham nhũng rất nghiêm trọng và phổ biến, nó gây ảnh hưởng tới người nghèo và với thế giới đang phát triển, chuyển hướng những nguồn kinh phí và đầu tư ra khỏi những khu vực và những người khốn khổ nhất. Do đó, tham nhũng ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định, an ninh và phát triển của xã hội và các quốc gia. Vì những lý do trên nên tham nhũng là chủ đề thảo luận tối quan trọng trên World Economic Forum on Latin America vừa diễn ra được tổ chức tại Mexico.  Đó là trọng tâm chính trong một phiên trao đổi, có tên là Expanding the Light, trong đó họ xem xét các ý kiến từ các khu vực công và tư để củng cố sự minh bạch ở các nước Mỹ Latin. Sự liên kết ngày càng bền vững của các nền kinh tế, các quốc gia và người dân có nghĩa rằng tham nhũng thật sự là một hiện tượng xuyên quốc gia và có liên quan tới các hoạt động phi pháp khác, như buôn bán ma túy và các hoạt động phạm tội có tổ chức. Một cách tiếp cận toàn diện và đa chiều nhằm liên kết các nước với nhau, các đoàn thể và các cá nhân cần phải thực hiện để phòng tránh và loại bỏ tham nhũng ở mọi cấp độ và mọi loại hình. Để chiến thắng tham nhũng, chúng ta cần phải tập trung vào cái mà tôi gọi là “4 trụ cột của nạn tham nhũng” và mối tương quan của chúng đối với nhau: Các tầng lớp quan tham Bộ máy quản lý bị thoái hóa Sự miễn tội đối với các tầng lớp quản lý Sự chịu đựng Trong bốn yếu tố này, yếu tố cuối –...

Read More
Tại sao làm việc lại dễ dàng hơn tình yêu rất nhiều?
Mar19

Tại sao làm việc lại dễ dàng hơn tình yêu rất nhiều?

Hương Ly chuyển ngữ, CTV Phía Trước Theo The Book of Life Chúng ta đang ở trong một nền văn hóa hòa hợp cao với những thứ đẹp đẽ và đầy xúc cảm về tình yêu; chúng ta biết những điểm mạnh và thể hiện cái ngây ngất của tình yêu trong những bộ phim và ca khúc. Thông thường, làm việc là một việc nặng nề, và có chút buồn chán – việc mà chúng ta phải làm để trả chi phí sinh sống. Và tuy nhiên những việc đang bãi công thường xảy ra, cho dù chúng thiếu sự say mê, trong thực tế những việc đó lại trở nên dễ dàng hơn, thú vị hơn và sau cùng lại là việc nhân đạo của cuộc sống. Có một số lý do sau đây: Đầu tiên: Bạn cần trở nên chuyên nghiệp Làm việc yêu cầu tất cả những người bước qua cánh cửa văn phòng phải ứng xử “một cách chuyên nghiệp”. Và việc ứng xử chuyên nghiệp cơ bản có nghĩa là những tình huống nơi mà bạn dễ dàng bị nổ tung, bị sỉ nhục, nguyền rủa đến phát khóc, và công việc đòi hỏi bạn phải tự xử lý bằng sự kiên nhẫn bình tĩnh lẫn thận trọng. Ở nơi làm việc, bạn không thể thực sự “là chính mình” cũng như những người xung quanh mình – điều này nghe có vẻ hơi giả tạo và do đó dẫn đến giả dối và không thật, tuy nhiên thì sự thiếu trung thực trong thực tế có thể là một sự phát triển vô cùng đáng hoan nghênh sau khi chúng ta dành thời gian ở môi trường nơi mọi người cảm thấy nhiệm vụ của họ trở nên hoàn toàn chân thật, đúng với những tâm trạng và lo âu bên trong họ. Thứ hai: Bạn được đào tạo Giả định hầu hết các công việc mà những người bắt đầu làm nó không biết những tiểu tiết đầu về việc đó. Bạn không thể hy vọng mình sẽ biết về máy móc hay những cách thức làm việc chỉ thông qua trực giác của mình – và vì thế bạn được gửi đến những chương trình đào tạo và có được những tài liệu chỉ dẫn rộng hơn để tìm hiểu. Có lẽ sẽ mất hai năm trước khi bạn có thể hiểu mọi thứ một cách rõ ràng. Không có những sự xa xỉ như vậy cho những đôi tình nhân, những người “có” được một người khác bởi bản năng tức thì và lấy nhận thức nhanh nhạy làm...

Read More
%d bloggers like this: