Nồi bánh đêm xuân

Phù Sa
CTV Phía Trước

Giờ đây, khi ngày Tết cận kề thì hình ảnh nồi bánh Tét đêm xuân chắc hẳn sẽ làm lòng người lâng lâng bao cảm xúc khó tả. Bởi đó là hình ảnh vừa thân thương vừa gần gủi gắn liền với mẹ, với gia đình và với quê hương yêu dấu. Phải chăng vì trong cuộc sống hiện đại với nhiều lo toan vất vả nên con người lại càng khao khát một cảm giác bình yên bên những gì bình dị nhất?

Banh TétTừ xa xưa, hình ảnh nồi bánh Tét đêm xuân đã trở nên thân thuộc với người dân Nam Bộ. Nó như một món ăn truyền thống không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên để thể hiện tấm lòng thành kính của con cháu sau một năm làm lụng vất vả. Bánh tét gói ghém cả một nền văn minh nông nghiệp với gạo nếp, đậu xanh, thịt ba chỉ… quyện vào nhau thật dẻo mềm, bùi béo giữa màu xanh thẫm và láng mượt của lớp lá chuối mang hương vị tự nhiên của trời đất.

Có người còn gọi bánh tét là bánh đòn, vì nó có hình trụ dài, được gói thành từng cặp nối liền nhau bằng dây lác nổi gân gọi là đòn bánh. Có người lại cho rằng, cái tên bánh tét được gọi từ cách ăn. Khi ăn bánh tét, người ta thường dùng sợi dây nhỏ (tước nhỏ sợi lạt gói bánh hoặc sợi cước, chỉ…) để cắt bánh; bằng cách tay trái cầm bánh, tay phải cầm một đầu chỉ và đầu chỉ còn lại cắn vào miệng, khoanh tròn sợi chỉ xung quanh bánh đã bóc lá và cắt ra (còn gọi là tét bánh) từng khoanh rồi sắp bánh lên dĩa. Ăn bao nhiêu, ‘tét’ bấy nhiêu, phần còn lại bọc lá cất lần sau ăn tiếp.

Ở Nam Bộ có rất nhiều loại bánh Tét khác nhau. Tùy theo địa phương mà thêm thắt gia vị cho hợp khẩu nên đòn bánh tét phương Nam ngày càng phong phú về chủng loại và hương vị. Vùng Bình Dương, Tây Ninh có bánh tét trộn đậu phộng luộc. Đồng Nai có bánh Tét hột điều. Sóc Trăng có bánh tét cốm dẹp. Tiền Giang có bánh tét nếp than. Trà Vinh có bánh tét Trà Cuôn nhân thập cẩm (ngoài đậu xanh còn có trứng, thịt ba chỉ, tôm khô, lạp xưởng, hột sen…). Ba Tri (Bến Tre) có bánh tét bắp non cũng rất hấp dẫn.

Để có những đòn bánh tét như ý, khâu nào cũng quan trọng. Trước hết người nấu phải chọn cho được loại nếp rặt để có được đòn bánh dẻo, ngon, có mùi thơm đặc trưng. Nếp được vo cho sạch, để ráo sau đó xào với ít muối, đường, nước cốt dừa rồi tiếp tục xào nếp. Nếu muốn bánh đẹp và bắt mắt, người ta thường dùng lá cẩm để nhuộm nếp thành màu tím hoặc dùng lá dứa để nhuộm nếp thành màu xanh. Màu sắc cũng góp phần làm nên độ hấp dẫn của bánh tét. Nhưng để gói được đòn bánh vừa ngon vừa đẹp thì đòi hỏi rất cao tay nghề của người gói.

Nhân bánh thì rất đa dạng và phong phú, có thể là nhân chuối, nhân đậu ngọt, hay có thể là nhân thịt, nhân mỡ, nhân tôm khô, lạp xưởng, giò heo bắc thảo, lòng đỏ trứng vịt muối, đậu phộng hay nấm đông cô… Đậu trắng (hoặc đậu đen) và đậu xanh phải được nấu cho mềm.

Bánh Tét 2Lá chuối tươi thường được lau sạch cắt dài. Lá chuối nên được phơi dưới trời nắng nhẹ để lá dai và không bị rách khi gói. Nếp trải dài theo tấm lá, tiếp theo trải lớp đậu xanh rồi cho sợi mỡ hay thịt nằm lên trên (có thể thêm vào lạp xưởng, lòng đỏ trứng vịt muối, nấm đông cô, đậu phộng…) trải theo lớp nhân đó. Sau đó trải thêm lớp đậu xanh và nếp phủ lên trên rồi mới cuốn lại thành đòn bánh. Sau khi xếp lại lá hai đầu cho khít khao người ta dùng dây lạt buộc chặt đòn bánh lại. Khâu buộc bánh cũng không kém phần quan trọng bởi cần đảm bảo được tính thẩm mỹ bên ngoài nhưng phải có độ chặt vừa phải để bánh chin đều và sau khi nấu không bị bở hay không bị khô cứng. Cứ mỗi hai đòn bánh lại cột thành một cặp có dây quai để xách, vừa tiện vừa đẹp, lại phù hợp với tập quán vì năm mới phải đủ đôi, chẵn cặp mới hạnh phúc, thịnh vượng.

Để nấu bánh, chọn một cái nồi thật cao để xếp những chiếc bánh vào, cho nước ngập mặt bánh rồi đun trên bếp củi. Cách giờ phải thăm và châm nước thêm. Bánh nấu liên tục trong khoảng từ 10 – 12 tiếng đồng hồ mới chín đều. Lúc này, các vật liệu như nếp, đậu, thịt mở, … đều chín nhừ, chan hòa, ngấm vào nhau, trở nên thơm ngon độc đáo.

Và giờ đây, khi ngày Tết cận kề thì hình ảnh nồi bánh Tét đêm xuân chắc hẳn sẽ làm lòng người lâng lâng bao cảm xúc khó tả. Bởi đó là một hình ảnh vừa thân thương vừa gần gủi và gắn liền với mẹ với gia đình và với quê hương yêu dấu. Còn gì tuyệt vời cho bằng chiều 30 Tết được sum hợp gia đình, cả nhà cùng quây quần bên nồi bánh tét. Bếp lửa hồng ấm áp như xua tan cái lạnh của ngày cuối đông. Và những người con xa quê chắc cũng không khỏi chạnh lòng khi nhớ về những ngày tháng tuổi thơ được thức canh nấu nồi bánh tét rồi ngủ thiếp đi trong lòng mẹ lúc nào không hay biết. Có phải chăng vì trong cuộc sống hiện đại với nhiều lo toan vất vả con người lại càng khao khát một cảm giác bình yên bên những gì bình dị nhất?

© TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC 2013

Scridb filter

Author: tapchiphiatruoc

Share This Post On
468 ad

Trackbacks/Pingbacks

  1. Tin thứ Tư, 06-02-2013 | wtftjopv - [...] Cổ/ HDTG). - Chọn tuổi xông nhà tốt nhất năm Quý Tỵ 2013 (Ngôi sao/ GDVN). - Nồi bánh …
  2. NHẬT BÁO BA SÀM : TIN THỨ TƯ 6-2-2013 « Ngoclinhvugia's Blog - [...] Nồi bánh đêm xuân [...]
  3. Tin thứ Tư, 06-02-2013 « BA SÀM - [...] Nồi bánh đêm xuân [...]

Leave a Reply

%d bloggers like this: