Tham nhũng hủy hoại thiên đường đầu tư tại Việt Nam

Bảo Anh chuyển ngữ, CTV Phía Trước
Clifford Coonan
, The National

Năm năm trước, Việt Nam từng là một nước Đông Nam Á thu hút vốn đầu tư nước ngoài mạnh nhất nhằm cạnh tranh với Trung Quốc vì giá lao động tương đối thấp hơn so với các nước lân cận.

Kinh te Vietnam-5Nhiều công ty hiện vẫn đầu tư tại Việt Nam nhưng nước này đã phải chịu nhiều tai tiếng từ một loạt các vụ gian lận hồ sơ và bắt giữ các doanh nhân hàng đầu, cũng như những câu chuyện về các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hoạt động kém hiệu quả và nhiều sự liên kết chặt chẽ giữa các ngân hàng và nhà nước.

Nền kinh tế Việt Nam đã tăng mạnh kể từ khi nước này bắt đầu mở cửa vào năm 1986 nhưng trong năm 2012 cả nền kinh tế chỉ tăng hơn 5%, độ tăng trưởng chậm nhất từ năm 1999.

Việt Nam đang mất dần sự hấp dẫn như các quốc gia Indonesia khi nhắc đến sự hiệu quả và giá trị tiền tệ.

Lạm phát hiện đang gia tăng, tiền đồng cũng đang suy yếu và không ai ngăn cản các DNNN vay vốn, gây ra nhiều căng thẳng đối với hệ thống ngân hàng dẫn đến nợ nần chồng chất.

Phải đối mặt ngày càng nhiều bất mãn và chủ nghĩa hoài nghi ở nước ngoài, chính phủ đã đưa ra các kế hoạch nhằm trừng trị tệ nạn tham nhũng, tái cấu trúc lại 52 DNNN vào tháng Sáu năm nay, bao gồm cả việc bán các tài sản không hoạt động hiệu quả.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cam kết sẽ tập trung vào các mối quan hệ giữa ngân hàng và các công ty nhà nước vốn chiếm phần lớn số tiền cho vay.

Chính phủ dự định sẽ bán tất cả các đơn vị doanh nghiệp nhà nước không cần thiết vào cuối năm 2015, và sẽ giữ lại chỉ 50% đến 75% vốn trong hầu hết các công ty nhà nước.

Hồi tháng Mười vừa qua, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Nguyễn Phú Trọng đã lên tiếng xin lỗi sau buổi họp kéo dài hai tuần trong đó ông mô tả là “sai lầm lớn”, bao gồm cả vấn nạn tham nhũng và thiếu giám sát đối với các tập đoàn nhà nước.

“Bộ Chính trị đã nghiêm túc tự phê bình và thành thật xin lỗi Ủy ban Trung ương đối với những thiếu sót trong việc xây dựng trong Đảng, trong đó có các trường hợp đạo đức xuống cấp giữa các đảng viên và cán bộ”, ông Trọng nói.

Để sửa chữa những thiệt hại đối với danh tiếng của mình, chính quyền cộng sản thậm chí còn cắt giảm các chi tiết về xã hội chủ nghĩa trong chính quyền.

Thời báo Kinh tế Sài Gòn cho biết một số sửa đổi nội dung hiến pháp đã được đề xuất để trình Quốc hội phê duyệt và hiện đang mở ra để lấy ý kiến ​​công chúng, loại bỏ các khái niệm về vai trò chủ đạo của nhà nước trong nền kinh tế.

Những tháng gần đây tại Việt Nam đã diễn ra một số vụ liên quan đến tham ô, tham nhũng, gian lận và quản lý yếu kém nhưng vẫn chưa được giải quyết thỏa đáng, làm suy sụp niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế và gây nhiều tức giận trong công chúng.

Đào Văn Hưng, Chủ tịch Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đã bị sa thải vào tháng Hai năm ngoái sau khi công ty điện lực bị mất 11,5 nghìn tỷ đồng (2.02 tỷ USD) trong hơn hai năm.

Hồi tháng Ba năm ngoái, chín quan chức hàng đầu đã bị bỏ tù vì điều hành yếu kém tại Vinashin – Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam.

Làn sóng càng lan rộng hơn sau khi Việt Nam bắt giữ nhà tài phiệt ngân hàng Nguyễn Đức Kiên hồi tháng Tám, một trong những người giàu nhất và nổi tiếng tại Việt Nam có kết nối chặt chẽ với Đảng Cộng sản cầm quyền. Ông bị cáo buộc tội “vi phạm kinh tế”.

Gia đình ông cũng là những thành viên đồng sáng lập Ngân hàng Á Châu, được biết đến với tên ACB và là một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất Việt Nam. Tin tức ông bị công an bắt đã giấy lên nhiều lo ngại, dẫn đến nhiều người đồng loạt rút tiền tại ngân hàng này lên đến cả trăm triệu USD.

Vào tháng Chín vừa rồi, công an đã bắt cựu chủ tịch Tập đoàn Hàng hải Việt Nam, hoặc Vinalines, vì bị nghi ngờ làm giả hợp đồng.

Tháng trước, một quả bom khác đã nổ tung. Công an đã bắt giữ ông Phạm Thành Tân, cựu giám đốc ngân hàng Agribank thuộc sở hữu nhà nước, với cáo buộc “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Ngân hàng này có số vốn cho vay kém hiếu quả rất cao, lên đến 6% trong nữa năm đầu 2012. Sự kiện này được đưa ra sau khi phát hiện một loạt các vụ tham ô khác tại nhiều chi nhánh khác nhau.

Hồi tháng Mười một vừa rồi, công an ở thành phố Hồ Chí Minh đã bắt giữ ba giám đốc điều hành cấp cao với tội ăn cắp 960.000 USD từ ngân hàng, trong khi các công tố viên thành phố buộc tội bốn người khác trong một vụ án với số tiền bị trộm trị giá 5.33 triệu USD.

Trong tháng Mười năm ngoái, cảnh sát ở thành phố Hồ Chí Minh bắt giữ hai quan chức và một nhân viên của Agribank với bị cáo buộc lừa đảo chiếm đoạt 120 tỷ đồng từ Agribank.

Cũng trong tháng đó, một giám đốc điều hành khác đã bị bắt tại thành phố với tội lừa đảo cho vay 40 tỷ đồng.

Trong tháng Bảy, một nhân viên giao dịch ngân hàng ở tỉnh Bình Định tại miền trung Việt Nam đã bị tuyên án chung thân vì biển thủ gần 1 triệu USD để đánh bạc. Ông đã làm giả các tài liệu và giả mạo chữ ký của 20 khách hàng từ năm 2008 đến 2011 để bỏ tiền túi, báo Thanh Niên viết.

Sự kiện này được đưa ra chỉ 15 ngày sau khi một tòa án ở thủ đô Hà Nội kết án tử hình một nhân viên ngân hàng và hai người khác mức án tù chung thân vì biển thủ hơn 2,1 triệu USD.

Đó là vụ án tử hình đầu tiên tại Hà Nội liên quan đến tham nhũng.

Doanh nghiệp nhà nước chiếm đến 40% tổng sản lượng tại Việt Nam nhưng công chúng cho rằng phần nhiều trong số đó có liên quan đến tham nhũng.

Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính, các DNNN chiếm một nửa trong số tất cả các dự án đầu tư của chính phủ, 70% hỗ trợ đến từ các dự án phát triển chính thức và hơn một nửa số nợ xấu từ hệ thống ngân hàng.

Một cuộc khảo sát do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho thấy một nửa số doanh nhân thừa nhận hối lộ các quan chức để giành các hợp đồng kinh doanh.

“Khi Việt Nam di chuyển vào hàng ngũ các quốc gia có thu nhập trung bình thì đây là thời gian để xem xét lại bản chất và nguyên nhân của tham nhũng, thời gian để đưa các dữ liệu thực nghiệm để tìm hiểu về vấn đề này, và đây là thời gian để chống tham nhũng”, Ngân hàng Thế giới cho biết trong một bản báo cáo về tham nhũng tại Việt Nam được công bố vào tháng Mười hai.

Báo cáo cho thấy ít nhất 1/3 dân số cho rằng tham nhũng là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất tại Việt Nam.

Một tỷ lệ lớn dân số cho thấy họ sẵn sàng hối lộ với nhiều hình thức thanh toán không chính thức: trong vòng 12 tháng trước khi Phòng Thương mại khảo sát thì có 44% các doanh nghiệp và 28% công dân báo cáo rằng họ có kinh nghiệm trực tiếp với các vụ hối lộ bằng những khoản thanh toán không chính thức và 45% cán bộ nhà nước gặp phải hành vi tham nhũng.

“Thực tế là tất cả các nhóm dường như muốn thử bất cứ thứ gì để giảm tham nhũng, đây cũng là tín hiệu cần thiết để phục hồi năng lực trong cuộc chiến chống tham nhũng”, báo cáo của Ngân hàng Thế giới cho biết.

Mặc dù đã có một số tiến bộ trong việc giảm tham nhũng hành chính cấp thấp, nhưng đồng thời cũng có sự đồng thuận chung rằng ít vụ tham nhũng có nghĩa rằng tham nhũng đang ngày càng trở nên phức tạp hơn, không phải là vì tham nhũng đang suy giảm”.

© Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC 2013

Scridb filter

Author: tapchiphiatruoc

Share This Post On
468 ad

Leave a Reply

%d bloggers like this: