Việt Nam: Phiếu tín nhiệm sẽ không hiệu quả nếu các đại biểu không được ‘bày tỏ ý chí một cách tự do’

Đặng Khương chuyển ngữ, CTV Phía Trước
Manabu Sasaki
, The Asahi Shimbum

Ngày 19 tháng 12 năm 2012

HÀ NỘI – Các nhà lập pháp tại đây đã được trang bị với một vũ khí mạnh mẽ để kiểm tra các lãnh đạo hàng đầu – đe dọa bãi nhiệm [lấy phiếu tín nhiệm để bãi nhiệm] – nhưng chủ đề này vẫn còn nhiều hoài nghi sâu xa về những nỗ lực cải cách từ trên xuống dưới trong chế độ độc đảng do Đảng Cộng sản tại cầm quyền Việt Nam.

Ngày 21 tháng Mười một vừa qua, Quốc hội đã giới thiệu và thông qua hệ thống lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức vụ gồm Chủ tịch nước, Thủ tướng và các quan chức cấp cao khác.

Các nhà lập pháp sẽ theo dõi những biểu hiện của các quan chức hàng đầu và bỏ phiếu tín nhiệm mỗi năm một lần kể từ năm thứ hai trong nhiệm kỳ năm năm. Những người không đủ số phiếu nhất định trong Quốc hội có thể sẽ bị bãi nhiệm.

Cuộc bỏ phiếu đầu tiên dự định sẽ thực hiện sớm nhất là vào đầu tháng Hai tới đây. Cuộc bỏ phiếu này sẽ bao gồm 49 quan chức do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn, trong đó gồm cả Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Hệ thống này đã được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều ngờ vực đối với các chính trị gia vì nền kinh tế èo uột và tham nhũng dai dẳng.

Trong một phiên họp Quốc hội chốt lại vào ngày 23 tháng Mười một, ông Dũng đã phải đối mặt với rất nhiều chỉ trích về nạn tham nhũng tràn lan liên quan đến các tập đoàn kinh tế nhà nước và nhiều doanh nghiệp phải phá sản.

Ông cũng bị chỉ trích vì đã bổ nhiệm con trai của ông vào một chức vụ chủ chốt trong Đảng [Cộng sản], cùng lúc người con gái của ông giữ chức vụ giám đốc trong ngành ngân hàng.

Trong một báo cáo của chính phủ vào cuối tháng Mười, ông Dũng đã buộc phải thừa nhận những lỗi lầm trên.

“Tôi nghiêm trọng nhận trách nhiệm chính trị và thừa nhận những yếu kém và thiếu sót của chính phủ”, ông nói.

Tuy nhiên, lời xin lỗi bất thường hiếm thấy đó vẫn không đủ để xoa dịu dư luận.

Trong một cuộc họp quốc hội được truyền hình trực tuyến hôm ngày 14 tháng Mười một, một đại biểu Quốc hội đã kêu gọi ông Dũng nên từ nhiệm, nói rằng Việt Nam cũng cần có “nền văn hóa từ chức”.

Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết. Ảnh: Phunutoday

Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết. Ảnh: Phunutoday

Cựu đại biểu Nguyễn Minh Thuyết cho biết Quốc hội, một cơ quan bù nhìn của Đảng Cộng sản Việt Nam, đang ngày càng giành được thêm nhiều quyền lực.

Ông Thuyết, một đảng viên Đảng Cộng sản đã từng là đại biểu Quốc hội cho đến mùa xuân vừa rồi, cho biết rằng sau khi Việt Nam bước sang thời kỳ Đổi mới với những cải cách kinh tế vào năm 1986 thì không khí đã từ từ thay đổi, cho phép các đại biểu Quốc hội có cơ hội phát biểu một cách tự do hơn.

Trong năm 2010, Quốc hội đã bác đề nghị của chính phủ đối với dự án đường sắt cao tốc nối liền Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, với lý do lợi nhuận thấp.

Tuy nhiên, ông Thuyết nói rằng rất khó khăn để Quốc hội có thể bác các quyết định của Đảng Cộng sản vì hầu như đảng bao trùm quyền lực tuyệt đối đối với tất cả các vấn đề.

Nếu Quốc hội nghiêng về một quyết định nào đó [khác ý Đảng], thì các cơ quan của Đảng sẽ gây áp lực lên các đại biểu để buộc họ thay đổi quyết định, ông Thuyết chia sẻ.

Các đại biểu cũng có thể bị đe dọa bởi các quan chức Đảng Cộng sản khi đến thời gian bầu cử, một nhà phân tích cho biết.

“Hệ thống [bãi nhiệm] mới này sẽ không đưa đến kết quả cụ thể nào, trừ khi tất cả các đại biểu Quốc hội được phép bày tỏ ý chí của họ một cách tự do”, ông Thuyết nói.

Nhưng đó không phải là vấn đề. Quốc hội Việt Nam được giao nhiệm vụ giám sát chính phủ, nhưng thành phần đại biểu Quốc hội lại bị chi phối bởi hầu hết trong số họ đều là đảng viên Đảng Cộng sản. Điều đó có nghĩa là các đại biểu không nhất thiết đại diện cho dân số nói chung.

Tổng số dân số tại Việt Nam hiện nay có 88 triệu người nhưng Đảng Cộng sản chỉ chiếm 3,2 triệu người – tức khoảng 4% dân số. Tuy nhiên, chỉ có 8% hoặc 42 đại biểu trong tổng số 500 đại biểu Quốc hội được bầu hồi tháng Năm năm 2011 là những người không thuộc đảng chính trị.

Các ứng cử viên có thể gặp một số hạn chế, đáng chú ý nhất là sự sàng lọc từ phía Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, một tổ chức có ảnh hưởng và hỗ trợ Đảng Cộng Sản Việt Nam.

Trong các cuộc bầu cử Quốc hội, cử tri đi bầu đã luôn đứng trên 90%. Trong năm 2011, các cử tri đi bỏ phiếu đến lên đến 99,51%, nếu số liệu chính thức này đáng tin cậy.

Nhiều công dân tại Việt Nam nói rằng họ chưa bao giờ đi bầu. Thay vào đó, họ nói rằng các thành viên trong gia đình hoặc người đại diện của các tổ chức mà họ tham gia, đã bỏ phiếu thay cho họ. Cho nên không có gì đáng ngạc nhiên khi nhiều người Việt Nam bác bỏ các cuộc bầu cử và cho rằng đó chỉ là các kịch bản rẻ tiền.

Nhiều người thậm chí không biết những ứng viên đứng ra tranh cử là ai trong các cuộc bầu cử.

Các thỏa thuận ngầm dường như đã được đồng ý ủy quyền trong các cuộc bầu cử nhằm tìm kiếm kết quả cao để đảm bảo tính chính danh của các đại biểu Quốc hội và các quan chức khác.

Việc này này đã dẫn đến những lời chỉ trích rằng Việt Nam bị ám ảnh “căn bệnh xã hội” với các tỷ lệ cử tri đi bầu cao ngất ngưỡng.

© Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC 2012

Scridb filter

Author: tapchiphiatruoc

Share This Post On
468 ad

Leave a Reply

%d bloggers like this: